Artykuł jest próbą wyjaśnienia dynamiki zmian walutowego spreadu bazowego (ang. currency basis spread, CBS) na rynku złotego. Walutowy spread bazowy jest różnicą pomiędzy stopą procentową wyliczaną z ceny swapów walutowych a dominującym indeksem rynku pieniężnego (dla złotego jest nim WIBOR). Spread ten pośrednio wskazuje, jakie jest bieżące saldo płynności transgranicznej, a więc ujawnia względną strukturę popytu i podaży na rynku złotego i euro (jako głównej waluty referencyjnej) z uwzględnieniem potrzeb zarówno rezydentów, jak i nierezydentów. Ze względu na złożony zestaw czynników wpływających na wahania spreadu i ich niestabilność modelowanie zmian spreadu jest utrudnione, zwłaszcza dla gospodarek wschodzących z ograniczoną i zmienną płynnością. Skutkiem tego jest stosunkowo niewielka liczba opracowań na ten temat. Dominują prace dotyczące głównych walut w gospodarkach dojrzałych, obejmujące okres kryzysu finansowego w latach 2007-2009, kiedy omawiany spread zaczął być niestabilny i istotnie różny od zera. W ten nurt badań wpisują się następujące artykuły: Mancini-Griffoli i Ranaldo (2012), Pinnington i Shamloo (2016) oraz Rime, Schrimpf i Syrstad (2017), które skupiają się na specyfice swapa walutowego jako pożyczki zabezpieczonej. Z kolei różnice w strukturze popytu na rynku lokalnym i zagranicznym zbadano w pracach: Imakubo, Kimura, Nagano (2008), Bottazzi i in. (2012), Wong i Zhang (2018) oraz Muchimba i Stenfors (2022). Czynniki te nie wystarczają jednak do objaśnienia wahań spreadu w małej gospodarce otwartej, jaką jest Polska. Prace z podobnych gospodarek regionu skupiały się na wpływie polityki banku centralnego na wahania spreadu - np. Csivs i Shabo (2010) oraz Staniek (2020). Złotowe swapy walutowe służą przede wszystkim do finansowania bilansu - dla nierezydentów są kluczowym źródłem płynności przy refinansowaniu inwestycji złotowych, natomiast dla rezydentów stanowią jedyne źródło pokrycia krótkiej pozycji płynności z tytułu udzielonych w przeszłości kredytów walutowych. Zmienność popytu po obu stronach transakcji wpływała nie tylko na poziom CBS, lecz także na jego znak (który z silnie ujemnego stał się dodatni na początku 2015 r.). W artykule skupiono się zatem na kluczowych czynnikach, które kształtują sentyment na rynku finansowym złotego, a więc pośrednio wpływają na awersję do ryzyka i przepływy finansowe ze strony nierezydentów. Transakcje nierezydentów dominują bowiem w transakcjach na rynku swapów walutowych (co potwierdza NBP w corocznym Raporcie o rozwoju rynku finansowego). Doboru czynników dokonano na podstawie analizy literatury i obejmują one dwa podstawowe rynki: rynek walutowy oraz rynek obligacji skarbowych. Hipoteza badawcza brzmi, że zmiany cen na tych rynkach są przyczyną przesunięcia walutowego spreadu bazowego. Ze względu jednak na częste zmiany sentymentu i - co za tym idzie - wysoki poziom zmienności kursu walutowego i cen papierów dłużnych bezpośrednie modelowanie ekonometryczne nie pozwala na wyciągnięcie w pełni umotywowanych wniosków. Modelowanie jest tym bardziej utrudnione, że na ceny swapów walutowych wpływają w krótkim okresie czynniki lokalne, niezwiązane ze zmianami sentymentu, a szeregi cen obejmują produkty o zróżnicowanej zapadalności (od 1 dnia do 10 lat). Zmiany cen w tych szeregach mają inną charakterystykę i tym samym nie są spójne czasowo. Ilustrują to podstawowe modele regresji i ich parametryzacja, co zostało zaprezentowane w pracy. (fragment abstraktu)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.