Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

The Role of the Constitutional Court of the Russian Federation in the Enforcement of the European Court of Human Rights (ECHR) Decisions by Russia

100%

Moryc M.

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius

|

2018

|

65

|

nr 1

115-125

W artykule zostało opisane narastanie konfliktów między Federacją Rosyjską a Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Proces ten skutkował ostatecznie wdrożeniem przez Rosję instrumentów prawnych, pozwalających na niewykonywanie wybranych orzeczeń ETPC pod zarzutem ich niezgodności z rosyjską konstytucją. Główna rola w tym względzie przypadła rosyjskiemu Sądowi Konstytucyjnemu (SK). SK, na wniosek organu władzy wykonawczej, na gruncie obowiązujących przepisów może orzec o niezgodności orzeczenia ETPC z konstytucją FR, co w praktyce uniemożliwia skuteczną egzekucję takiego orzeczenia. Przyjęcie takiego rozwiązania jest niespotykane na gruncie prawodawstwa innych państw członkowskich Rady Europy oraz stanowi istotne pogwałcenie umów międzynarodowych, których Rosja jest stroną. (abstrakt oryginalny)

2

The Role of the Constitutional Tribunal in Harmonizing the Institutional System in Poland

100%

Sukiennik J.

Ekonomia XXI Wieku

|

2025

|

nr 28

18-25

Cel: Artykuł koncentruje się na zagadnieniu wpływu instytucji formalnych na efektywność procesów gospodarczych. Przedstawiono tu mechanizmy zabezpieczające przed jego destabilizacją. W końcowej empirycznej części artykułu podjęto próbę pokazania, w jaki sposób Trybunał Konstytucyjny może wpływać na harmonizację instytucji, a tym samym na jakość procesów gospodarczych. Metodyka: W artykule zastosowano podejście hipotetyczno-dedukcyjne oparte na ogólnych stwierdzeniach dotyczących koncepcji instytucji. Część empiryczna została sformułowana w oparciu o studia przypadków i deontyczną analizę charakteru modalnego. Wyniki: We wnioskach stwierdzono, że pomimo faktu, że wpływ Trybunału Konstytucyjnego na harmonizację systemu instytucjonalnego jest zjawiskiem realnym, Trybunał Konstytucyjny ma jedynie marginalną zdolność do ochrony systemu instytucjonalnego. Implikacje i rekomendacje: Artykuł wskazuje na potrzebę wzmocnienia mechanizmów ochrony instytucjonalnej wykraczających poza orzecznictwo konstytucyjne. Zwiększenie niezależności Trybunału oraz rozwój jego instrumentarium proceduralnego mogłyby podnieść jego skuteczność jako strażnika stabilności instytucjonalnej. Oryginalność/wartość: Opracowanie wnosi interdyscyplinarne spojrzenie na przecięciu prawa konstytucyjnego i ekonomii instytucjonalnej. Stanowi wkład do literatury, ukazując systemowe konsekwencje orzecznictwa konstytucyjnego dla ładu gospodarczego oraz zależności ścieżkowej.(abstrakt oryginalny)

3

Kontrola konstytucyjności rozporządzeń dotyczących zmian w podziale terytorialnym państwa - glosa częściowo krytyczna do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2020 r. (U 5/19)

75%

Wiącek M.

Samorząd Terytorialny

|

2021

|

nr 4

90-96

Glosowanym postanowieniem z 15.07.2020 r. (U 5/19) Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie dotyczące rozporządzeń określających termin nadania gminie statusu miasta. Postępowanie okazało się bezprzedmiotowe, gdyż rozporządzenie nadające status miasta zostało uchylone. W glosie poruszono problem kontroli konstytucyjności rozporządzeń Rady Ministrów, na podstawie których tworzy się gminy, ustala ich granice lub nadaje gminom status miasta. Problem ten wynika z faktu, że TK może badać tylko takie przepisy, które są źródłem norm generalnych i abstrakcyjnych. W konsekwencji Trybunał odmawia kontroli konstytucyjności wspomnianych rozporządzeń, gdyż wyrażają one normy indywidualne i konkretne. Jednocześnie rozporządzeń tych nie można zaskarżyć do sądu administracyjnego i tym samym nie podlegają one jakiejkolwiek sądowej kontroli. (abstrakt oryginalny)

4

The Polish Constitutional Court From an Attitudinal and Institutional Perspective Before and after the Constitutional Crisis of 2015-2016

75%

Kobyliński K.

Wroclaw Review of Law, Administration & Economics

|

2016

|

6

|

nr 2

94-107

The term "judicial behaviour" refers to what judges do as judges. The scholarship on higher courts has depicted three ideal types of judicial behaviour: legal, attitudinal, and strategic. Most judges see their own behaviour within the framework of the legal model. Other models are successors of legal realism; the theory that suggests judicial decision making is essentially a matter of politics. In the institutional approach scholars examine judicial decisions as part of a political regime. The Polish Constitutional Court (Trybunał Konstytucyjny, TK) was created during the socialist period and still plays a crucial role in the Polish legal and political system. The paper will try to examine the relationship between the changes in the Polish political environment after the transformation and the legal policy imposed by the TK, and how the former impacted the content of the TK's decisions. The paper will focus, especially, on the disagreement within the TK and the impact of the 2015-2016 constitutional crisis in Poland.(original abstract)

5

Wyrok TK z 4.07.2023 r., SK 14/21, w sprawie definicji budowli w podatku od nieruchomości - czyli o tym, że piekło bywa dobrymi intencjami wybrukowane

75%

Morawski W.

Przegląd Podatkowy

|

2023

|

nr 10

15-25

Artykuł jest poświęcony analizie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4.07.2023 r. w sprawie definicji budowli w podatku od nieruchomości, w którym TK stwierdził niekonstytucyjność regulacji podatkowej. Autor krytykuje głównie uzasadnienie wyroku. Bada również kwestię odnoszącą się do skutków klauzuli odraczającej, którą zawiera prezentowany wyrok.(abstrakt oryginalny)

6

Referendum in the Slovak Legal Order : Many Questions, Few Answers?

75%

Šramel B.

Studia Iuridica Lublinensia

|

2022

|

Vol. 31, nr 1

169-190

Autor niniejszego artykułu zajmuje się kwestią referendum w słowackim porządku prawnym, która od dawna jest przedmiotem licznych debat specjalistów w Republice Słowackiej. Jest to instytucja prawna, która na Słowacji jest stosunkowo problematyczna, ponieważ regulacja prawna dotycząca referendum jest pod wieloma względami napisana niejasno i rodzi wiele pytań z punktu widzenia praktycznego jej stosowania. Z tego powodu w pierwszych częściach artykułu autor analizuje ogólnie regulacje prawne dotyczące referendum w Republice Słowackiej i stawia pytania, na które słowacka nauka prawa nie daje jasnych odpowiedzi. Jednocześnie analizuje ostatnie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego Republiki Słowackiej, które wzbogaciło omawiane zagadnienie o kilka nowych i niezbędnych odpowiedzi. (abstrakt oryginalny)

7

Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych przez Trybunał Stanu jako naruszenie niezależności sądu

75%

Orłowski Ł., Szymański Ł.

Krytyka Prawa

|

2024

|

T. 16, Nr 1

125-148

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej sytuuje obowiązki spoczywające na organach władzy publicznej w granicach, w jakich mogą one przetwarzać dane osobowe, co jest niewątpliwym wzmocnieniem praw jednostki. Konstytucyjne ograniczenie zostało wyznaczone zarówno przez zasadę legalizmu, jak i zasadę demokratycznego państwa prawnego. Ustalenie administratora danych osobowych, a także inspektora ochrony danych osobowych w związku z postępowaniem trybunalskim, staje się istotne z punktu podmiotu, którego to dane są przetwarzane. Określenie Trybunału Stanu jako administratora danych osobowych nowelą ustawy o Trybunale Stanu prowadzi do przypisania temu organowi licznych obowiązków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Działając jako organ upoważniony do przetwarzania danych osobowych, Sąd odpowiada także za zgodność ich przetwarzania z prawem. Trybunał Stanu jest gwarantem realizacji praw i wolności jednostek, których to dane są przetwarzane w ramach prowadzonych przez niego działań. (abstrakt oryginalny)

8

Projekt zmian mechanizmu wyrównania finansowego dla gmin na tle postulatów teorii federalizmu fiskalnego

75%

Kańduła S.

Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług

|

2015

|

nr 118 25 lat doświadczeń samorządu terytorialnego w Polsce - wyzwania na przyszłość. Regiony dla rozwoju europejskiej polityki sąsiedztwa

153-168

Artykuł odwołuje się do systemu dochodów uzupełniających gmin w Polsce, w szczególności do mechanizmu wyrównania finansowego adresowanego do tych jednostek. Jego celem jest charakterystyka i ocena ministerialnej koncepcji zmian w tym systemie, zaprezentowanej w czerwcu 2015 roku, na tle postulatów teorii federalizmu fiskalnego. W artykule stwierdzono, że proponowane rozwiązania wychodzą przede wszystkim naprzeciw postulatowi wyrównywania różnic w potrzebach wydatkowych gmin. Uwzględnia się w nich też specyfikę niektórych gmin (liczbę ludności w małych gminach, gęstość zaludnienia). Niektóre zmiany odwołują się nie tyle do postulatów teoretycznych, ile do dysfunkcji mechanizmu redystrybucji poziomej, które potwierdził Trybunał Konstytucyjny.(abstrakt oryginalny)

9

Podmioty wolności działalności gospodarczej

75%

Magdziarczyk M.

Przegląd Nauk Stosowanych

|

2017

|

nr 17

57-64

Zagadnieniem niniejszego opracowania jest krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z zagwarantowanej Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. wolności działalności gospodarczej. Jako że wolność ta, obok roli jednego z trzech głównych założeń ustroju gospodarczego państwa - społecznej gospodarki rynkowej, pełni również funkcję jednej z podstawowych, konstytucyjnie chronionych, wolności człowieka i obywatela, której to wolości przypisuje się nadto cechy prawa podmiotowego, nieprzerwanie toczy się dyskusja nad podmiotami uprawnionymi do określania się mianem jej adresatów. (abstrakt oryginalny)

10

Integralność sędziowska a praktyka votum separatum w Trybunale Konstytucyjnym

75%

Wojciechowski M.

Krytyka Prawa

|

2021

|

T. 13, Nr 3

114-128

Celem artykułu jest analiza związku integralności sędziowskiej oraz instytucji votum separatum. W pierwszej części dotyczy on związku pomiędzy koncepcjami określonego stosunku do wykonywanej roli zawodowej a instytucją votum separatum. W drugiej zaś autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy faktycznie składanym zdaniom odrębnym w Trybunale Konstytucyjnym można przypisać troskę o zachowanie integralności. Autor próbuje uzasadnić wniosek, że integralność sędziowska nie stanowi głównej funkcji faktycznie składanych zdań odrębnych w Trybunale. Główną przeszkodą jest odczytywanie spraw, w których zostało ono złożone, jako aksjologicznych opozycji. Zdaniom odrębnym można więc przypisać określone wartości, w obronie których są składane, jak np. prawa jednostki czy troska o interes publiczny, jednak związek tych wartości z sędziowską integralnością nie jest oczywisty. Wynika to stąd, że przypisywane zdaniom odrębnym tego samego sędziego aksjologiczne charakterystyki są zmienne. Zmiana ta zaś wynika nie z niespójności poglądów, ale charakterystyki rozpoznawanej sprawy. (abstrakt oryginalny)

11

Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla decyzji administracyjnych

75%

Szubiakowski M.

Samorząd Terytorialny

|

1997

|

nr 3

26-33

W niniejszym opracowaniu zajmę się kilkoma zagadnieniami wiążącymi się z problematyką wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na byt ostatecznych decyzji administracyjnych. Pierwszym z nich jest wpływ na ich byt dokonanej przez TK powszechnie obowiązującej wykładni ustaw; drugim - stwierdzenie przez Trybunał niezgodności przepisu ustawowego z konstytucją lub aktu wykonawczego z konstytucją lub ustawą; trzecim - sytuacja organu prowadzącego postępowanie z zastosowaniem przepisu, w stosunku do którego toczy się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym; ostatnim zaś - wznowienie postępowania przed NSA zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym z zastosowaniem przepisu, który jako sprzeczny z konstytucją lub aktem ustawodawczym został uchylony lub zmieniony w całości bądź w części. (fragment tekstu)

12

"Normy wirtualne" a obowiązki realne. O instrumentalnym wynikaniu norm i jego konsekwencjach dla prakseologicznej prawidłowości zmian w prawie

75%

Zajęcki M.

Krytyka Prawa

|

2021

|

T. 13, Nr 2

227-247

Artykuł podejmuje problematykę inferencji modalnej: jeśli adresaci normy mają nakazane coś czynić, zobowiązani są także zrealizować stany rzeczy, które są warunkiem niezbędnym dla zrealizowania zasadniczego obowiązku; analogicznie, są oni zobowiązani do powstrzymania się od zrealizowania stanów rzeczy, które są warunkiem wystarczającym, by zasadniczy obowiązek nie mógł być zrealizowany. Te typy inferencji są nazywane w polskiej teorii prawa "wynikaniem instrumentalnym". Twierdzi się w artykule, że czasami normy instrumentalne muszą być zrealizowane (inaczej: muszą być podjęte "czynności wstępne") zanim zrealizowany zostanie obowiązek zasadniczy. Prawodawca pomaga adresatom poprzez oznaczenie odpowiedniej vacatio legis. To może prowadzić do dalszych paradoksalnych konsekwencji - do kreacji "norm wirtualnych" - norm, które nigdy nie wchodzą w życie, ale ich adresaci są zobowiązani do podjęcia czynności przygotowawczych. Artykuł stara się opisać teoretycznie to zjawisko. W konkluzji postawiona zostaje jedna hipoteza dogmatyczna: czynności przygotowawcze, które nałożyły na adresatów realny ciężar czynności przygotowawczych, mogą rodzić po stronie organów władzy publicznej obowiązek kompensacyjny (art. 4171 § 1 k.c.), jeśli obowiązek zasadniczy okaże się być "wirtualny". W Polsce organem mogącym stwierdzić zajście opisanej przesłanki jest Trybunał Konstytucyjny. (abstrakt oryginalny)

13

Constitutional Responsibility of the President of Slovenia

75%

Grabowska S.

Studia Politicae Universitatis Silesiensis

|

2016

|

17

71-81

The subject matter of the article are issues related to the enforcement of constitutional responsibility of the President of Slovenia. In Poland, the body authorized to conduct proceedings on the constitutional responsibility of the President is a special court, namely the State Tribunal. The Slovenian legislator introduced a different model for the institution. The legislature chose the Constitutional Court as the body competent to conduct proceedings relating to the President's constitutional liability. Just like the Polish solutions concerning that institution, also Slovenian regulations have drawbacks. In my article, I try to depict the consecutive stages of the procedure concerning the constitutional responsibility of the President of Slovenia, the proceedings in the parliament and before the Constitutional Court. In the end, I present conclusions from the analysis of the collected material. (original abstract)

14

Constitutional Tribunal in an Argument with the President, Government and Parliament of the Polish Republic in 2015

75%

Górski G., Górska-Szymczak J.

Law and Administration in Post-Soviet Europe

|

2019

|

vol. 6, iss. 1

46-58

The judicial decision of the Constitutional Tribunal from 3rd December 2015 (K/34/15) is the subject of the analysis. In this case the Tribunal considered the matter of the constitutional character of the act on the Constitutional Tribunal from June 2015. The authors focused on the question of justification of the Tribunal opinion regarding the regulations which were the basis for the appointment of five judges of the Constitutional Tribunal by the Sejm of VII term. While discussing the justification of the Tribunal the authors emphasize that the Tribunal justified its opinion, according to which it acknowledged the constitutional basis for the appointment of three individuals and questioned the constitutional character of the same regulations in case of two others, in an entirely superficial manner. The authors present as a significant element of their reasoning the circumstances of adopting by the American Supreme Court in 1803 the adjudication in the Marbury v. Madison case in order to emphasize in this context the weight of rational and thorough argumentation of the grave constitutional matters. Taking the above into account, it is even more clearly visible that in the discussed judicial decision the Constitutional Tribunal limited its reaction to the laconic set of arguments regarding this key matter. (original abstract)

15

Kasy Chorych i tzw. trzynastka w wyroku Trybunału Konstytucyjnego

75%

Oniszczuk J.

Praca i Zabezpieczenie Społeczne

|

2000

|

nr 2

33-38

Autor omawia problem konstytucyjności i legalności (zgodności z ustawą) regulacji dotyczącej tzw. trzynastek, zawartej w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wymagań i kryteriów, jakim powinni odpowiadać świadczeniobiorcy, oraz zasad i trybu zawierania umów ze świadczeniodawcami na pierwszy rok działalności Kas Chorych, który został rozważony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 5 października 1 999 r., U 4/99. (fragment tekstu)

16

Orzecznictwo niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego a proces integracji europejskiej

75%

Arnold R.

Studia Europejskie / Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego

|

1999

|

nr 1

95-106

Niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny (FTK) jest tak jak podobne trybunały w innych państwach stróżem krajowej konstytucji. Autor prezentuje orzecznictwo niemieckiego FTK dotyczące integracji europejskiej.

17

Czy aborcja naprawdę jest sprawą Konstytucji?

75%

Szumiło-Kulczycka D., Kozub-Ciembroniewicz K.

Palestra : pismo Adwokatury Polskiej

|

2022

|

nr 10(779)

33-52

Artykuł przypomina okoliczności uchwalenia treści art. 38 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawia dyskusje, jakie toczyły się w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, podczas samych obrad Zgromadzenia Narodowego i wreszcie podczas kampanii referendalnej poprzedzającej przyjęcie Konstytucji. Autorzy wskazują na niebudzącą wówczas wątpliwości tak wśród projektodawców art. 38 Konstytucji, jak i wśród społeczeństwa kwestię, że przepis ten pomija prawną ochronę okresu prenatalnego. Decyzję tę podjęto świadomie, właśnie dlatego aby nie ograniczać od strony konstytucyjnej możliwości przeprowadzania zabiegów przerywania ciąży. Autorzy podważają argumenty podnoszone przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 28.05.1997 r., jak też w uzasadnieniu składu wydającego orzeczenie w dniu 22.10.2020 r. Autorzy zwracają też uwagę, że formalnie nie było podstaw prawnych do obwieszczenia wyroku TK z 28.05.1997 r. Te bowiem zostały uchylone wraz z wejściem w życie Konstytucji w dniu 17.10.1997 r. W konsekwencji orzeczenie to nie powinno być traktowane jako źródło prawa. (abstrakt oryginalny)

18

Decentralizacja w ujęciu Konstytucji RP : Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego

75%

Kieres L.

Samorząd Terytorialny

|

2020

|

nr 3

65-81

Trybunał Konstytucyjny uznaje szczególną rangę decentralizacji dla kształtowania ustroju RP, posiłkując się wywodzoną z ustawy zasadniczej wolą ustrojodawcy akceptowania decentralizacji jako odrębnej zasady konstytucyjnej. Treści stanowiące o tożsamości zasady decentralizacji zostały ukształtowane przez normy konstytucyjne. Trybunał Konstytucyjny wyróżnia w swym orzecznictwie różne kategorie decentralizacji - m.in. decentralizację ustrojową, decentralizację rzeczową (sektorową) oraz decentralizację administracji publicznej. Szczególne znaczenie Trybunał przypisuje decentralizacji zadań publicznych w odniesieniu do funkcjonowania samorządu terytorialnego, podkreślając także w swoim orzecznictwie konstytucyjne umocowanie ochrony samodzielności prawnej samorządu terytorialnego. (abstrakt oryginalny)

19

Zasady orzekania przez Trybunał Konstytucyjny w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych

75%

Liszcz T.

Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka

|

2014

|

nr 4 (121)

9-19

W większości państw europejskich gwarantem przestrzegania Konstytucji jest sąd konstytucyjny. W Polsce sądownictwo konstytucyjne zostało powołane do życia dopiero po roku 1980. Ustawę o Trybunale Stanu uchwalono 26 marca 1982 roku, natomiast ustawę o Trybunale Konstytucyjnym 29 kwietnia 1985 roku, po trzech latach ostrych sporów o jej kształt. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowią rozstrzygającą wykładnię obowiązującego w tej dziedzinie prawa. Autorka artykułu, sędzia Trybunału od 8 grudnia 2006 roku, przedstawia i wyjaśnia zasady, jakimi kieruje się ten organ przy rozpatrywaniu spraw. (abstrakt oryginalny)

20

The Judicial Constitutional Review for the Legislative Omission: A Comparative Study

75%

Aboelazm K. S.

Krytyka Prawa

|

2025

|

T. 17, Nr 1

316-336

W niniejszym artykule podjęto próbę przedstawienia konstytucyjnych i prawnych ram nadzoru konstytucyjnego nad nadzorem legislacyjnym w Portugalii i Republice Południowej Afryki oraz różnych mechanizmów umożliwiających Trybunałowi Konstytucyjnemu monitorowanie nadzoru legislacyjnego. Przedstawiono również najbardziej krytyczne reperkusje wynikające z zastosowania systemu nadzoru konstytucyjnego nad nadzorem legislacyjnym oraz wpływ tych reperkusji na prawa i wolności. Autor odnosi się również do jakości i integralności ustawodawstwa oraz wpływu tego nadzoru na relacje między sądownictwem konstytucyjnym a parlamentem. W artykule zastosowano dwa podstawowe podejścia: podejście porównawcze w celu porównania RPA i Portugalii oraz podejście analityczne w celu określenia wpływu nadzoru konstytucyjnego na nadzór legislacyjny. Badanie ma na celu udzielenie odpowiedzi na kilka pytań badawczych, które pomogą wyjaśnić mechanizmy niezbędne do sprawowania tego nadzoru.(abstrakt oryginalny)