Celem artykułu jest określenie, za jaką część pieniądza znajdującego się w gospodarce odpowiada bank centralny (z punktu widzenia źródeł kreacji pieniądza), a za jaką odpowiadają pozostałe monetarne instytucje finansowe. Współczesny pieniądz w gospodarce, bez względu na to, jaką przyjmuje postać -materialną (gotówka emitowana przez bank centralny) czy niematerialną (środki pieniężne na rachunkach w bankach - depozyty), kreowany jest poprzez kredyt. Z kolei kredytu udzielają banki (instytucje kredytowe, pozostałe monetarne instytucje finansowe), podczas gdy zadaniem banku centralnego jest zapewnienie im płynności do ich wzajemnych rozliczeń płatniczych. Znajduje to odzwierciedlenie we współczesnych dwuszczeblowych systemach bankowych. Ograniczenie zadań banku centralnego do zapewnienia płynności instytucjom kredytowym powoduje występowanie deficytu płynności w sektorze bankowym, co z kolei zapewnia, że bank centralny nie bierze bezpośrednio udziału w kreacji pieniądza. Nierzadko jednak bankom centralnym przyznaje się dodatkowe funkcje, jak na przykład zarządzanie rezerwami dewizowymi państwa. Co więcej, na skutek kryzysu finansowo-ekonomicznego z 2008 r., a następnie kryzysu pandemicznego banki centralne w ramach prowadzonych działań wykorzystywały niekonwencjonalne instrumenty polityki pieniężnej. Działania te były określane jako polityka bilansowa, ponieważ powodowały wzrost sum bilansowych banków centralnych. Następstwem tego - czy to na skutek polityki bilansowej, czy też pełnienia innych funkcji - jest powstanie, a następnie wzrost nadpłynności sektora bankowego. Nadpłynność sektora bankowego oznacza, że banki centralne nie tylko zapewniają instytucjom kredytowym płynność do rozliczeń pieniężnych, lecz także same przyczyniają się, bezpośrednio lub pośrednio (pierwotnie lub wtórnie), do kreacji pieniądza w gospodarce. Wiązka funkcji pełnionych przez bank centralny, które wykraczają poza prowadzenie konwencjonalnej polityki pieniężnej, powoduje powstanie w bilansie ekspozycji wobec sektorów niebankowych, czego skutkiem jest z kolei kreacja pieniądza w gospodarce. W związku z tym w artykule podjęto próbę określenia wielkości udziału banku centralnego w kreacji pieniądza oraz wskazano czynniki, które ją determinują. (skrócony abstrakt oryginalny)