W latach 2007-2008 doszło do gwałtownego wzrostu cen surowców rolnych i żywności, które osiągnęły poziomy nienotowane od kilku dekad. Celem niniejszego artykułu jest zidentyfikowanie głównych przyczyn silnego wzrostu cen artykułów rolno-spożywczych w drugiej połowie lat 2000. oraz próba oceny znaczenia poszczególnych czynników oddziałujących na zwyżki cen, zarówno w okresie minionej dekady, jak i w perspektywie długoterminowej. Wyniki badań, opartych na przeglądzie literatury i analizie danych statystycznych FAO, wskazują na złożone przyczyny wzrostu cen żywności, które obejmują zarówno czynniki strukturalne wpływające na popyt i/lub podaż produktów rolno-spożywczych, jak i determinanty cen o charakterze krótkookresowym.(abstrakt oryginalny)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Po integracji Polski z Unią Europejską zaznaczył się niezwykle szybki wzrost obrotów handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi, zarówno eksportu, jak i importu. Rozwój wymiany handlowej szczególnie dotyczył krajów UE, w tym nowych państw członkowskich. W latach 2003-2010 eksport produktów rolno-spożywczych do krajów UE-12 wzrósł o blisko 365%, a import z tych krajów o 213%. W efekcie saldo obrotów handlowych produktami rolno-spożywczymi z krajami UE-12 zwiększyło się prawie sześciokrotnie. Dane te świadczą o konkurencyjności polskich producentów żywności na rynku krajów UE-12. Ocenę tę potwierdza analiza wybranych wskaźników konkurencyjności, tj. wskaźnika ujawnionych przewag komparatywnych w eksporcie Balassy (RCA) i wskaźnika Lafaya (LFI), a także wysoka intensywność handlu wewnątrzgałęziowego, mierzona wskaźnikiem Grubela i Lloyda (GL). Polskie produkty rolno-spożywcze postrzegane są jako dobre i relatywnie niedrogie, tj. charakteryzują się wysoką jakością, bezpieczeństwem zdrowotnym i walorami smakowymi, a jednocześnie są atrakcyjne cenowo dla zagranicznych konsumentów. (abstrakt oryginalny)
Celem opracowania było ukazanie istoty globalnych łańcuchów wartości oraz ich delokalizacji w skali międzynarodowej. Przedstawiono zmiany, które zachodzą w sektorze rolno-spożywczym, polegające przede wszystkim na przejmowaniu przez korporacje transnarodowe wielu ogniw łańcuchów wartości i umacnianie przez te korporacje swojej pozycji na rynku międzynarodowym. Dzięki temu podmioty te stają się głównymi beneficjentami procesów zachodzących w gospodarce światowej. Przegranymi tych procesów są przede wszystkim właściciele małych gospodarstw rolnych z południa i pracownicy plantacji, którzy są najsłabszymi ogniwami łańcucha wartości dodanej. (abstrakt oryginalny)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Aby możliwe były jakiekolwiek zmiany mające na celu stabilizację rynku rolnego, jego ochronę oraz dostosowywanie do systemu regulacji unijnych, a także restrukturyzację sektora rolnego, niezbędne są na to odpowiednie środki budżetowe. Zakres działań interwencyjnych poprzez agencje - Agencję Rynku Rolnego (ARR) i Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) - jest silnie związany i zdeterminowany przede wszystkim wielkością środków finansowych znajdujących się w ich dyspozycji, zasilanych m.in. poprzez dotację budżetową, której wielkość jest corocznie ustalana w ustawie budżetowej. W związku z integracją Polski z UE obydwie agencje zostały przekształcone w agencje płatnicze; zmienił się też zakres zadań powierzonych im do realizacji. (fragment tekstu)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Pierwsze związane z naszym wejściem do Unii Europejskiej efekty w handlu zagranicznym artykułami rolno-spożywczymi, ujawniły się już bardzo wyraźnie w roku 2003. Po wielu latach deficytu w obrotach handlowych tymi artykułami po raz pierwszy uzyskaliśmy nadwyżkę w wymianie międzynarodowej. Godne podkreślenia jest, że wyniki te uzyskaliśmy jeszcze przed otrzymaniem wszystkich praw członkowskich UE. W tej sytuacji przedstawienie roli, jaką spełniają produkty rolno-spożywcze w polskim handlu zagranicznym, wydaje się interesujące. (fragment tekstu)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Analiza wymiany towarowej w zakresie produktów rolno-spożywczych pomiędzy Polską a Rosją za latach 1997-2008 wykazała, iż wymianę tę charakteryzuje po stronie polskiej przewaga eksportu nad importem, a zatem dodatnie saldo handlu tymi towarami. Średni udział artykułów rolno-spożywczych w ogólnej strukturze polskiego eksportu do Rosji na przełomie lat 1997-2008 ukształtował się na poziomie około 23%, podczas gdy import z Rosji na poziomie niewiele przekraczającym 1%. Spośród czterech sekcji produktów rolno-spożywczych największy udział w eksporcie z Polski do Rosji przypada na sekcję IV, tj. przetwory spożywcze, zaś najmniejszy na sekcję III, tj. tłuszcze i oleje. Po stronie szans polskiego eksportu towarów rolno-spożywczych do Rosji, które należałoby wykorzystać, można wskazać m.in. położenie geograficzne tego kraju, potencjał ekonomiczny, rozmiar i chłonność rynku oraz pozycję na arenie międzynarodowej, a także starania Rosji o wejście w struktury WTO, wzrost zamożności rosyjskiego społeczeństwa oraz brak samowystarczalności żywnościowej. Niestety obok szans istnieje także wiele zagrożeń oraz słabych stron polskiego eksportu do Rosji. (abstrakt oryginalny)
Artykuł omawia prace dotyczące zapewnienia jakości w przemyśle rolno-spożywczym na Podkarpaciu. Dane faktograficzne zebrano w 2001 roku wśród 132 podmiotów czterech wybranych branż według klasyfikacji EKD (mleczarska, owocowo-warzywna, mięsna, zbożowa). W analizowanych przedsiębiorstwach stosuje się różne mechanizmy zapobiegania produkcji wyrobów o złej jakości.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Opracowanie stanowi próbę ukazania sytuacji polskiego przemysłu rolno-spożywczego oraz możliwości i zagrożeń po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Podstawową korzyścią dla przemysłu rolno-spożywczego jest swobodny dostęp do rynków innych państw członkowskich. Dostosowanie przemysłu rolno-spożywczego do standardów sanitarnych, weterynaryjnych i ochrony środowiska Unii Europejskiej jest najistotniejszą kwestią umożliwiającą zaistnienie Polski w tej branży na rynku europejskim.(abstrakt oryginalny)
Agro-food system is not a freąuently used term. A great majority of both researchers and practicians when talking about agriculture concentrate only on a part of an agro-food system, such as production or distribution of goods. This article presents recent changes that have occurred in agro-food systems, considered as complex networks of mutually interrelated players, and challenges with which they have to cope. Moreover, it also acąuaints the reader with the concept of knowledge management and its applicability in agro-food systems. In a perpetually evolving world, where knowledge has become a primary resource [Pietruszka-Otryl, 2003] and a source of competitive advantage in organizations, the issues of knowledge management have been given greater attention.(original abstract)
W artykule przedstawiono najważniejsze motywy zagranicznych inwestorów, determinujące podjęcie decyzji o realizacji inwestycji zagranicznej w przemyśle rolno-spożywczym na terenie Polski. Analizę przeprowadzono na podstawie literatury dotyczącej zagadnień mieszczących się w ramach przedmiotu badań, wykorzystano także badania ankietowe. (abstrakt oryginalny)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest wskazanie najważniejszych zmian w polskim handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi z Federacją Rosyjską w latach 2006-2015. Do weryfikacji celu wykorzystano analizę zmian w czasie oraz analizę struktury handlu zagranicznego produktami rolnospożywczymi w latach 2006-2015. Artykuł jest wynikiem analizy literatury i opracowań statystycznych. Zastosowane dane pochodzą z Roczników Statystycznych Handlu Zagranicznego. Wymianę handlową towarami rolno-spożywczymi charakteryzuje znaczna przewaga eksportu z Polski do Rosji nad importem. Wartość obrotów istotnie zmniejszyła się po wprowadzeniu w 2014 r. przez Federację Rosyjską ograniczeń w imporcie tych produktów z krajów Unii Europejskiej. Dynamika eksportu do Rosji zależna była od kategorii towarów. Największe zmiany dotyczyły produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, ponieważ ich eksport obarczony był wysokim stopniem barier handlowych, wynikających przede wszystkim z sytuacji geopolitycznej. Do poprawy polskorosyjskich relacji gospodarczych i handlowych konieczna jest akceptacja przez Rosję norm unijnych na produkcję oraz certyfikację weterynaryjną i fitosanitarną produktów rolno-spożywczych. (abstrakt oryginalny)
Celem publikacji jest prezentacja na podstawie wyników badań problematyki dotyczącej procesu budowania innowacyjnego klastra w branży rolno-spożywczej w województwie podkarpackim. Do analizy wykorzystano wyniki badań ankietowych przeprowadzonych w 2009 r. w ramach realizowanego projektu "Tworzenie sieci współpracy pomiędzy sektorem nauki a przedsiębiorstwami branży rolno-spożywczej w zakresie budowania innowacyjnego klastra spożywczego" w grupie 35 przedsiębiorstw rolno-spożywczych oraz w 12 jednostkach samorządowych i 30 instytucjach otoczenia biznesu, wspierających działalność przedsiębiorców. W opracowaniu wykorzystano dane statystyczne publikowane przez GUS. Wyszczególnione zostały czynniki warunkujące rozwój sieci współpracy, ze szczególnym uwzględnieniem infrastruktury instytucjonalnej wspierającej ten proces. Przedstawione zostały zasoby, instrumenty i działania organów władzy lokalnej na rzecz klasteringu w województwie podkarpackim.(abstrakt oryginalny)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł przedstawia kompleksową charakterystykę ścieków, uwzględniającą zarówno ich klasyfikację jak również opis sposobów określania ładunku zanieczyszczeń, ze szczególnym uwzględnieniem ścieków przemysłu rolno-spożywczego. Zaproponowano także metody oczyszczania ścieków z tego przemysłu w odniesieniu do głównych wad i zalet różnych technologii. (abstrakt oryginalny)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu było zbadanie intensywności i określenie typu handlu wewnątrzgałęziowego produktami rolno-spożywczymi UE z USA. Analizę przeprowadzono na podstawie danych pochodzących z bazy Comext-Eurostat, na 6-cyfrowym poziomie klasyfikacji HS w latach 2007-2018. Na podstawie zrealizowanych badań można stwierdzić, że handel produktami rolno-spożywczymi UE z USA rozwija się głównie zgodnie z modelem specjalizacji międzygałęziowej, która w latach 2007-2018 utrwalała się i pogłębiała. Wymianę wewnątrzgałęziową, częściej pionową niż poziomą, obserwowano przede wszystkim w obrotach produktami o wyższym stopniu przetworzenia. (abstrakt oryginalny)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
We współczesnym świecie nie sposób uwolnić się od konkurencji i rywalizacji. Zjawiska te obecne są również na rynku spożywczym. Dnia 12 lipca 2017 roku weszła w życie Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi, w której określony został m.in. przykładowy katalog praktyk uważanych za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej względem słabszej strony umowy. Organem, którego głównym zadaniem jest kontrolowanie i zapobieganie działaniom przedsiębiorstw wykorzystujących znaczną dysproporcję w potencjale ekonomicznym oraz utrudniających kupno lub sprzedaż produktów jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jednym z prowadzonych przez ten organ postępowań była sprawa znacznego wzrostu cen masła. UOKiK prowadząc postępowanie wyjaśniające zbadał, czy nie doszło w tym zakresie do nieuczciwego wykorzystania przewagi kontraktowej. UOKiK sprawdził ponadto, czy wzrost cen masła nie przyczynił się do pogorszenia jakości tego produktu. Analiza raportów UOKiK prowadzi jednak do wniosku, że przyczyną wzrostu cen masła było w szczególności zwiększenie popytu w krajach rozwijających się oraz ograniczenie produkcji tegoż produktu w Nowej Zelandii oraz Australii. (abstrakt oryginalny)
W pracy przestawiono obecną sytuację oraz perspektywy rozwoju agrobiznesu w Republice Czeskiej na tle uwarunkowań historycznych. Szczególnie został wyeksponowany aspekt struktury zarządzających przedsiębiorstwami rolnymi determinującej rolę i znaczenie sieci sektora rolno-żywnościowego. Działania poziomych sieci sektora rolno-żywnościowego są skoncentrowane przede wszystkim na wymianie wiedzy i doświadczeń a produkcja, marketing i handel są realizowane indywidualnie przez przedsiębiorców. Biorąc pod uwagą trendy w przyszłości, należy przewidywać, że relatywnie duże przedsiębiorstwa rolne zaczną się organizować w sieci w celu tworzenia przeciwwagi dla wielkich korporacji dystrybucyjnych działających na rynku czeskim. (abstrakt oryginalny)
W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie naukowców i konsumentów bioaktywnymi składnikami żywności o silnym działaniu prozdrowotnym. Takie właściwości stwierdzono w owocach aktinidii (Actinidia arguta), powszechnie znanej, jako mini kiwi. Wykazano, że suszenie jest dobra metodą utrwalania owoców i pozwala uzyskać produkt o zachowanych wysokich właściwościach prozdrowotnych, pod warunkiem doboru odpowiedniej dla surowca metody i parametrów procesu. Celem pracy było zbadanie wpływu wybranych metod suszenia na kinetykę suszenia owoców aktinidii. Do opisu procesu wykorzystano powszechnie znane modele, dostępne w literaturze matematyczne. Badano kinetykę suszenia: konwekcyjnego, mikrofalowo-konwekcyjnego, podczerwonego i próżniowego. Proces prowadzono do momentu uzyskania próbek o bezwzględnym współczynniku wilgotności (MR) wynoszącym 0,02. Stwierdzono ze najszybszą metodą było suszenie próżniowe, które pozwoliło osiągnąć docelowy współczynnik MR po 286 minutach, a najwolniejszą było suszenie konwekcyjne, po 1352 min suszenia. Spośród analizowanych modeli matematycznych, najbardziej odpowiedni do opisu kinetyki suszenia mini kiwi był model Midilliego.(abstrakt oryginalny)
The most time consuming and the least mechanized process of potato cultivation is its harvesting. Therefore, now, as never before, we have faced a problem concerning the improvement of the existing and construction of new devices for potato harvesting and their provision to the cultivation industry. It requires further development of theoretical, complex and extensive research on the phenomenon of separation of the potato stack, which will enable justification of optimal work modes of the existing separating devices and will be used for the synthesis of basically new, more advanced separators. (original abstract)
Celem opracowania jest ocena pozycji konkurencyjnej oraz zmian konkurencyjności siedmiu nowych państw członkowskich UE (Czech, Litwy, Polski, Słowacji, Węgier, Bułgarii i Rumunii) w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi w latach 2003- 2012. Analizy dokonano w oparciu o trzy wskaźniki pozycji konkurencyjnej: wskaźnik ujawnionych przewag komparatywnych (RCA), wskaźnik relacji eksportowo-importowej Lafaya oraz wskaźnik intensywności handlu wewnątrzgałęziowego (IIT). Z przeprowadzonego badania wynika, że najsilniejszą pozycję konkurencyjną (mierzoną wskaźnikiem RCA i Lafaya) w handlu produktami rolno-spożywczymi miały w 2012 r. Polska, Bułgaria i Rumunia, a najsłabszą - Czechy i Słowacja. Wymiana wewnątrzgałęziowa miała natomiast największe znaczenie w handlu rolno-spożywczym Czech i Słowacji, a najmniejsze - w handlu Litwy i Bułgarii.(abstrakt oryginalny)
Celem opracowania było przedstawienie oceny konkurencyjności Polski i Niemiec we wzajemnym handlu produktami rolno-spożywczymi w latach 2003-2013. Analizy dokonano na podstawie wskaźników ujawnionych przewag komparatywnych (RCA), obliczonych na podstawie danych handlowych z bazy WITS Comtrade. Z badań wynika, że Niemcy od lat są najważniejszym partnerem Polski w handlu produktami rolno-spożywczymi. Wejście Polski do UE dodatkowo zintensyfikowało wymianę handlową pomiędzy partnerami oraz umocniło pozycję konkurencyjną polskich producentów żywności na sąsiednim rynku. Od 2005 roku Polska notuje coraz większe przewagi komparatywne na rynku niemieckim w handlu produktami rolno-spożywczymi. Niemcy wciąż takich przewag na rynku polskim nie mają. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.