W publikacji przedstawiona jest ocena funkcjonowania powiatów samorządowych w Polsce. W szczególności ocena ta odnosi się do zastosowanych kryteriów delimitacji terytoriów powiatów. Wyniki tej oceny stanowiły podstawę sformułowania nowych propozycji w zakresie doboru kryteriów kształtowania układu terytorialnego powiatów. (abstrakt oryginalny)
Powiaty jako jednostki samorządu terytorialnego powołane zostały na mocy ustaw z 5 czerwca o samorządzie powiatowym. Analogicznie jak inne jednostki samorządowe zdefiniowano je jako wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Przyznano im osobowość prawną oraz samodzielność, która podlega ochronie sądowej. W okresie 1999-2008 z budżetów powiatów finansowanych było około 14% zadań jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Podstawowym problemem, jaki pojawił się przed twórcami reformy powiatowej, by! problem zasilania finansowego tego poziomu organizacyjnego JST a w szczególności kształtowania dochodów własnych powiatów. W latach 1999-2008 dwukrotnie zmieniał się system kształtowania dochodów powiatów. Pojawiają się wobec tego pytania, czy dochody powiatów są adekwatne do zakresu realizowanych zadań?, czy władze powiatowe, w szczególności po 1 stycznia 2004 (tj. po zmianie ustawy o dochodach JST) mają większy wpływ na kształtowanie swoich dochodów'1, czy posiadają one i w jakim zakresie samodzielność dochodową, a tym samym samodzielność w ogóle(fragment tekstu)
Druga część reformy terytorialnej kraju ustanawiająca od 1999 roku powiaty i samorządowe województwa zakończona została w momencie przeprowadzenia wyborów samorządowych i zaprzysiężenia nowych rad gmin, miast, powiatów i sejmików wojewódzkich, co miało miejsce w IV kwartale 1998 roku. Poprzedzona była ustanowieniem nowego podziału terytorialnego kraju oraz uchwaleniem ustaw ustrojowych i kompetencyjnych dla poszczególnych szczebli administracyjnych, umożliwiających przeprowadzenie wyborów według nowego porządku. Jednym z etapów prac było przeprowadzenie reformy powiatowej , która prowadzić miała do odbudowy więzi lokalnych, stanowiących podstawę społeczeństwa obywatelskiego i samorządu w skali ponadlokalnej. Dlatego też powiatom przedzielono realizację zadań lokalnych, przekraczających możliwości gminy(fragment tekstu)
The aim of the paper is to present the scale and dynamics of indebtedness related to incomes of all 17 counties in Silesian Voivodeship. On the basis of concentration ratio proposed by K. Kukuła, the authors assess changes in incomes' and indebtedness' distribution. The period taken into consideration during the analysis spanned from 2004 to 2007. The authors indicated the usefulness of the concentration ratio for the assessment of indebtedness' stability.(original abstract)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Cechą charakterystyczną rozwoju społeczno-gospodarczego jest jego regionalne zróżnicowanie. W skali kraju charakterystycznym przejawem zróżnicowania rozwoju jest podział na silniej rozwiniętą gospodarczo zachodnią część oraz słabiej rozwiniętą tzw. ścianę wschodnią. W skali województw zróżnicowanie gospodarcze nie musi być tak oczywiste, nie musi również przybierać geograficznego charakteru. W artykule przeprowadzono wielowymiarową analizę rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa dolnośląskiego w latach 2014-2016. W tym celu wytypowano zbiór zmiennych określających poszczególne aspekty rozwoju społeczno-gospodarczego w postaci wybranych wskaźników: społecznych, ekonomicznych oraz infrastruktury technicznej. Pozwoliło to na wytypowanie powiatów mających najlepszą oraz najgorszą sytuację społeczno-gospodarczą, co umożliwiło ich pogrupowanie w klasy o podobnym poziomie rozwoju. W obliczeniach z udziałem programu R wykorzystano dane z Banku Danych Lokalnych GUS.(abstrakt oryginalny)
Poszczególne jednostki podziału terytorialnego niewątpliwie reprezentują różny poziom rozwoju gospodarczego. Niniejszy artykuł ma na celu zweryfikowanie słuszności obaw związanych z łączeniem województw w regiony statystyczne oraz ukazanie dużej użyteczności metod taksonomicznych i metod wielowymiarowej analizy porównawczej w takich badaniach. Badania przeprowadzono na przykładzie regionu północno-zachodniego, w skład którego wchodzą woj.: wielkopolskie, lubuskie i zachodniopomorskie. Przeprowadzone analizy pozwoliły na ocenę poziomu rozwoju powiatów północno-zachodniego regionu Polski, określenie stopnia ich zróżnicowania oraz ocenę terytorialnych dysproporcji rozwojowych. W tym celu posłużono się metodami porządkowania liniowego, metoda hierarchizacji drzewkowej na podstawie metody środka ciężkości Warda, a także grupowania metodą k-średnich. (fragment tekstu)
Celem artykułu jest analiza aktywności powiatów w woj. kujawsko- -pomorskim w aspekcie złożonych przez samorządy gminne i powiatowe projektów o dofinansowanie w ramach ZPORR. Od maja do połowy września 2004 r. w woj. kujawsko-pomorskim ogłoszono 4 konkursy. Źródło danych stanowiły informacje zamieszczone w okresie 2004-2005 na stronach internetowych Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu, a także dane z Rocznika Statystycznego Woj. Kujawsko-pomorskiego 2003. Ponadto w analizie wykorzystano wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród przedstawicieli wszystkich gmin wiejskich (92) i miejsko-wiejskich (35) na terenie woj. kujawsko-pomorskiego w roku 2004. Celem ich było m.in. określenie potrzeb szkoleniowych pracowników administracji samorządowej, a także wskazanie czynników utrudniających starania o uzyskanie środków pomocowych. (fragment tekstu)
Przedmiotem artykułu są założenia metodyczne projektowania struktury organizacyjnej starostwa powiatowego oraz propozycja jej modelowego rozwiązania. W związku z tym główny nacisk położono na: 1) wskazanie uwarunkowań kształtujących strukturę starostwa powiatowego, 2) opracowanie propozycji modelowej jego struktury, uwzględniającej występujące uwarunkowania, 3) przyjęcie odpowiedniej metodyki, pozwalającej zaprojektować strukturę starostwa powiatowego dla konkretnego powiatu.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nadwyżka operacyjna jest składową złotej zasady budżetowej oraz nowego wskaźnika zadłużenia. Z tego też powodu jej wielkość jest przedmiotem bieżącego monitoringu oraz analizy. Badanie to nabiera znaczenia szczególnie w czasie kryzysu. Spełnienie warunku równowagi dla powiatów, pozbawionych faktycznego władztwa podatkowego może być problemem. W artykule przedstawiono wyniki wielokierunkowej analizy kwoty nadwyżki operacyjnej oraz udziału nadwyżki operacyjnej w dochodach ogółem powiatów województwa zachodniopomorskiego. Wyniki tego badania nie potwierdzają w badanym okresie obniżenia potencjału tych jednostek do rozwoju i spłaty zadłużenia. Wątpliwości budzi natomiast realność jej planowania. (abstrakt oryginalny)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Jednostki samorządu terytorialnego są pracodawcą, zleceniodawcą, klientem i inwestorem. Ich działania w obszarze gospodarowania majątkiem, świadczenia usług czy zarządzania finansami mają wpływ na lokalną gospodarkę. Celem artykułu jest analiza zróżnicowania sytuacji dochodowej miast na prawach powiatu Polski Wschodniej w kontekście przestrzennych dysproporcji poziomu rozwoju z wykorzystaniem miary syntetycznej. Działania powiatów mają charakter kategorii wielokryterialnej. Wpływ na nie mają renta położenia, finanse, potencjał gospodarczy i infrastrukturalny oraz zasoby naturalne. Stanowią one podstawę działania jednostek samorządu terytorialnego oraz warunek realizowania nałożonych na nie zadań. Miara syntetyczna w 2008 r. przyjmowała wartości od 0,33 do 0,60, w 2012 r. - od 0,33 do 0,59 oraz w 2016 r. od 0,31 do 0,60. Niezależnie od analizowanego roku w grupie najlepszych jednostek znalazły się Rzeszów, Olsztyn, Lublin (województwo lubelskie), Białystok (województwo podlaskie), wysoko znalazły się także Kielce (województwo świętokrzyskie). Najsłabszymi jednostkami okazały się Chełm, Przemyśl, Tarnobrzeg, Łomża(abstrakt oryginalny)
Celem artykułu było określenie poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa pomorskiego oraz zbadanie jego zmiany na przestrzeni lat 2006 i 2016. Analizie poddane zostały wszystkie powiaty województwa pomorskiego, bez miast na prawach powiatu. Badanie przeprowadzono metodą mierni-ka syntetycznego. Dla wybranych zmiennych wyznaczone zostały mierniki syntetyczne poszczególnych grup czynników rozwoju: ekonomicznych, ekologicznych, społecznych i polityczno-instytucjonalnych oraz ogólny miernik syntetyczny. Pozwoliło to na pogru-powanie powiatów w klasy o podobnym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego, a także na uszeregowanie ich od najsilniej do najsłabiej rozwiniętych. Wyniki analizy wykazały, że powiaty województwa pomorskiego cechowały się dużym zróżnicowaniem przestrzennym pod względem rozwoju społeczno-gospodarczego. Biorąc pod uwagę rok 2006 i 2016, powiaty o wyższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego zlokalizowane były wokół obszaru Trójmiasta, natomiast najsłabiej rozwinięte to powiaty peryferyjne województwa. (abstrakt oryginalny)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Powiaty charakteryzują się niską samodzielnością dochodową, w związku z tym realizacja inwestycji przez te podmioty może być utrudniona. Celem pracy była ocena wielkości potencjału inwestycyjnego powiatów w Polsce w latach 2007-2011 oraz wskazanie możliwości zmiany tego potencjału na tle wprowadzanych do gospodarki finansowej ograniczeń w zaciągania długu w latach 2011-2014. Wyznaczono wielkość tego potencjału według różnych poziomów, określono strukturę finansowania zadań inwestycyjnych i zidentyfikowano uwarunkowania zmiany tego potencjału w obecnych warunkach prawnych.(abstrakt oryginalny)
Rozwój lokalny obejmuje zmiany ilościowe i jakościowe zachodzące w społecznym i gospodarczym funkcjonowaniu jednostek samorządu terytorialnego. Jest on pojęciem wieloznacznym i można go postrzegać przez pryzmat licznych społeczno-ekonomicznych wyznaczników rozwoju. Może być on wyrażony zarówno poprzez badanie zmiennych makroekonomicznych jak również zachodzących zmian społecznych lub jakościowych odnoszących się do poziomu życia mieszkańców. Celem artykułu jest prezentacja pojęcia rozwoju lokalnego na poziomie powiatu oraz zaproponowanie społeczno-ekonomicznych wyznaczników mogących ten rozwój ilustrować. Poruszony zostanie również problem polaryzacji rozwoju lokalnego na poziomie powiatów w Polsce. (abstrakt oryginalny)
Problem oceny rozwoju jednostek terytorialnych podejmowany był w wielu opracowaniach podejmujących próbę oszacowania tego rozwoju. Istnieje również dorobek teoretyczny odnoszący się zwłaszcza do miar syntetycznych, wyboru cech istotnych oraz określenia funkcji preferencji. Zasadność pomiaru koncepcji zrównoważonego rozwoju oraz przydatność wskaźników w kontroli stanu i zarządzaniu sferami społeczną, środowiskową i gospodarczą nie wymagają zatem obszerniejszego uzasadnienia. Skuteczność i efektywność działań podejmowanych na rzecz praktycznej realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju powinno poddawać się ocenie, dlatego ustalenie i przyjęcie powszechnie akceptowanych wskaźników jest sprawą priorytetową. Wydaje się, że:- zestaw wykorzystanych w badaniu mierników został dobrany w sposób subiektywny, co może istotnie wpłynąć na ostateczne wyniki badania. Opracowanie może stanowić zatem podstawę dalszej dyskusji na temat wyboru odpowiednich wskaźników zrównoważonego rozwoju w podobnych badaniach empirycznych;- wyniki opracowania mogą być punktem wyjścia do dalszych pogłębionych analiz poziomu rozwoju zrównoważonego województwa dolnośląskiego i szerszego otoczenia (np. kraju). (fragment tekstu)
Artykuł ma na celu analizę instrumentów wpierających sektor małej i średniej przedsiębiorczości (MSP) na poziomie lokalnym w latach 2007-2012 oraz wskazanie miejsca i roli tego sektora w gospodarce lokalnej. Do osiągnięcia tego celu posłużono się przeglądem literatury z zakresu gospodarki lokalnej oraz małej i średniej przedsiębiorczości, a także przeglądem obowiązującego prawodawstwa. Dokonano również analizy instrumentów lokalnych na przykładzie powiatu nyskiego poprzez przeprowadzenie badań w tym zakresie. Badania wykazały, że sektor MSP jest sektorem, którego rozwój co do zasady wspiera samorząd lokalny, jednak wciąż występuje nieumiejętne wykorzystanie środków. Wynikają stąd wnioski dla samorządu terytorialnego, dotyczące jego większego zaangażowania i bardziej celowego wykorzystania instrumentów będących w jego dyspozycji.(abstrakt oryginalny)
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The road that connects two towns Jelcz-Laskowice and Nowy Dwór, located in the Lower Silesia province, in Oława county, in Jelcz-Laskowice borough, with the number 1543D is a county road. It requires redevelopment due to the fact that at present it does not meet the norms in force, and it is a dirt (unpaved) road. According to maps of the Oława county, from the direction of Jelcz-Laskowice it crosses with the 1551D road, and from the direction of Nowy Dwór it connects to the 1546D road whose total length is 3,700 km.(original abstract)
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu określono, jak kształtują się poszczególne rodzaje wydatków w miastach na prawach powiatu. Zbadano wydatki ogółem, wydatki bieżące i wydatki majątkowe w latach 2010-2012 w Szczecinie, Koszalinie i Świnoujściu. Porównywane rodzaje wydatków przeliczono na 1 mieszkańca, jak również zanalizowano udział wydatków bieżących i wydatków majątkowych w wydatkach ogółem. Z przeprowadzonych badań wynika, że najlepiej przedstawiała się pozycja Świnoujścia.(abstrakt autora)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiot i cel pracy: Przedmiotem pracy były zagadnienia związane z rozwojem infrastruktury technicznej. Za cel przyjęto natomiast identyfikację różnic w zakresie rozwoju wybranych elementów infrastruktury technicznej na poziomie powiatów województwa mazowieckiego. Materiały i metody: Do budowy rankingu powiatów zastosowano wielowymiarowe metody statystyczne. Wykorzystano trzy metody badawcze, tj.: diagram Czekanowskiego, miara Hellwiga oraz metoda k-średnich. Dane, które posłużyły do analizy pochodziły z Banku Danych Lokalnych za rok 2012. Wyniki: Stwierdzono, że w województwie mazowieckim występują obszary cechujące się wyższym poziomem rozwoju infrastruktury, są to przede wszystkim powiaty położone w centralnej części województwa, głównie wokół największych miast województwa. Obszary o słabym zainwestowaniu infrastrukturalnym to przede wszystkim powiaty zlokalizowane w południowej części regionu, typowo rolnicze. Wnioski: Podstawowy wniosek płynący z pracy wskazuje, że dostępność do infrastruktury kanalizacyjnej nie we wszystkich powiatach województwa mazowieckiego jest wystarczająca. Stwierdzono, że uzasadnieniem takiego stanu rzeczy jest specyfika renty ich położenia. (abstrakt oryginalny)
Proces działania jednostki odbywa się w przestrzeni endogenicznych i egzogenicznych zasobów. Przedsiębiorczość odgrywa istotną rolę w efektywnej alokacji zasobów. Celem artykułu jest analiza zróżnicowania poziomu przedsiębiorczości powiatów względem ich konkurencyjności z zastosowaniem miary syntetycznej powiatów Polski Wschodniej. Jako materiał źródłowy wykorzystano dane z BDL GUS z lat 2010-2017. Przedsiębiorczość i konkurencyjność są głównymi determinantami rozwoju regionu. Zdecydowanie wyższym poziomem konkurencyjności charakteryzowały się powiaty o wyższym poziomie miary przedsiębiorczości. Najlepsze jednostki to powiaty: mielecki, bieszczadzki, leski, tarnobrzeski, mielecki, białostocki. W 2010 r. miara przedsiębiorczości wahała się od 0,04 do 0,43 w 2017 r. od 0,13 do 0,53 (miara konkurencyjności od 0,31 do 0,46; od 0,32 do 0,52). Na pozycję powiatów wpływały nakłady inwestycyjne, wartość brutto środków trwałych, produkcja sprzedana przemysłu, podmioty gospodarcze, dochody własne.(abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.