Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych zagadnień nadzoru nad przedsiębiorstwem zorganizowanym w formie spółki akcyjnej, w tym w szczególności założeń koncepcji kontraktów niekompletnych oraz problemu przedstawicielstwa.
Autor podejmuje następujące zagadnienia: 1. nadzór korporacyjny - treść pojęcia; 2. kodeks dobrych praktyk korporacyjnych na świecie i w Polsce; 3. dobry nadzór korporacyjny - elementy wspólne.
Autor, poprzez analizę podstawowych aspektów corporate governance, takich jak znaczenie, cele i efektywność omawianego zjawiska oraz poprzez konfrontację wyników tej analizy z niektórymi poglądami prezentowanymi w polskiej literaturze przedmiotu, stara się udowodnić, iż termin ten pomimo coraz większej uwagi i zainteresowania zarówno ze strony świata biznesu, jak i środowiska akademickiego, jest w Polsce w większości przypadków nadal niezrozumiały, utożsamiany z nadzorem właścicielskim, i jest najczęściej odnoszony do prawnej sfery nadzoru nad spółką, do uprawnień i struktury rady nadzorczej oraz jej relacji z zarządem.
Resort skarbu ogłosił, iż przygotowuje projekt zmian kodeksu spółek handlowych, zmierzając do wyposażenia ministra skarbu w "prawo weta wobec określonych uchwał organów spółek". Komunikat wymienia do kilkunastu spółek. Uchwała ta utrudniłaby rozwój gospodarczy i odstręczyła inwestorów, osłabiając zaufanie kapitału do polskiego rynku.
Artykuł porusza problem nadzoru korporacyjnego w USA, Europie Zachodniej i w Polsce. Istotą systemu corporate governance jest zapewnienie prorozwojowej równowagi pomiędzy interesami wszystkich podmiotów zaangażowanych w funkcjonowanie korporacji. Równowagę tę powinien kształtować zbiór różnorodnych instytucji prawnych i ekonomicznych, tworzących formalny i nieformalny system regulacyjny determinujący zachowania. Podkreślono, że dla zdynamizowania i poszerzenia dyskusji nad systemem nadzoru korporacyjnego polskich przedsiębiorstw Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową podjął inicjatywę stworzenia Polskiego Forum Corporate Governance.
Artkuł poświęcony jest zagadnieniu władztwa korporacyjnego. Termin ten jest jednym z polskich tłumaczeń pojęcia corporate governance. Autor przedstawił krótką analizę definicji oraz źródeł omawianego zjawiska. Przedstawiono rozwój jego teorii, który zaowocował wykształceniem opinii o funkcjonowaniu we współczesnej gospodarce dwóch modeli władztwa korporacyjnego - anglosaskiego i europejskiego. Zawarto przykłady wskazujące na poprawność takiego podziału, jak i te które do tej teorii nie pasują. Artykuł kończą tezy wskazujące na istotną rolę władztwa korporacyjnego m.in. w budowaniu przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw i gospodarek, czy też kreowaniu wartości dla akcjnariuszy.
Raport Ministra Skarbu Państwa o sytuacji w "wybranych" spółkach, nad którymi sprawuje ono pieczę, jest bulwersujący. Obecnie najważniejsza jest jednak odpowiedź na pytanie, co zrobić, aby przypadki błędnego zarządzania i korupcji nie zdarzały się.
W ostatnim dziesięcioleciu XX w. wzrosło zainteresowanie problemem nadzoru korporacyjnego (corporate governance) ze strony różnych nauk (szczególnie nauk o zarządzaniu i ekonomii), jak i praktyki (np. działania rządów wielu krajów). Zaowocowało to szeroka gamą teorii. W artykule uwaga jest skoncentrowana na charakterystyce trzech perspektyw analizy nadzoru korporacyjnego, tj. jako: 1) systemu instytucjonalnego, określającego zasady i warunki działania nadzoru korporacyjnego, 2) mechanizmów wykorzystywanych w celu powodowania, aby zarządzanie przedsiębiorstwem było bardziej skuteczne z punktu widzenia akcjonariuszy i interesariuszy, 3) zasad i sposobów działania kierownictw organizacji rozumianych w kategoriach nadzoru korporacyjnego (rady dyrektorów, rady nadzorcze). Przedstawiono także charakterystykę głównych teorii, wyjaśniającą istotę tego złożonego fenomenu oraz omówiono pięć zadań badawczych przy założeniu, że praktyka staje przed wyzwaniami istotnych zmian w systemach nadzoru korporacyjnego.
Zaprezentowano genezę nadzoru uzupełniającego nad instytucjami wchodzącymi w skład konglomeratów finansowych. Omówiono nadzór uzupełniający w świetle prawa polskiego oraz sposoby identyfikacji konglomeratu finansowego. Przedstawiono sposoby badania sytuacji podmiotów tworzących konglomerat.
Przedmiotem badań, których rezultaty są tu prezentowane, był skład zarządów, rad nadzorczych prokurentów wszystkich polskich spółek akcyjnych. Zbudowana została dostępna przez Internet baza danych, w której zebrano dane o 60 014 osobach i 6556 spółkach akcyjnych zarejestrowanych w Polsce. (abstrakt oryginalny)
W artykule scharakteryzowano dualistyczny i monistyczny system zarządzania i nadzoru w przedsiębiorstwie. Podkreślono ich duże znaczenie dla nadzoru właścicielskiego, jak również dla funkcjonowania przedsiębiorstwa. Dokonując analizy porównawczej obu systemów, wskazano na warunki ich stosowania, przesłanki wyboru jednego z nich. W końcowej części opracowania podano fragment opisu wyników badań nad efektywnością działań rad nadzorczych w systemie nadzoru właścicielskiego przedsiębiorstw komunalnych. (abstrakt oryginalny)
Globalizacja świata spowodowała powstanie licznych korporacji zasięgu międzynarodowym. Rynki kapitałowe wymagają integralności i przejrzystości danych sprawozdawczych oraz przestrzegania etyki biznesu. W artykule wyjaśniono pojęcie nadzoru korporacyjnego oraz światowe i polskie regulacje w zakresie corporate governance. (abstrakt oryginalny)
Poszukując źródeł obecnego kryzysu gospodarczego, trzeba zwrócić uwagę na jeden z obszarów, który stał się przedmiotem szczególnej uwagi, a mianowicie na mechanizmy nadzoru korporacyjnego. Na wpływ niewłaściwych standardów nadzoru nad spółkami zwrócono po raz pierwszy uwagę w kontekście skandali korporacyjnych z okresu 2000-2002. Wśród obszarów, w których wprowadzone zostały daleko idące zmiany, znalazły się m.in.: polityka wynagradzania czołowych funkcjonariuszy spółek, standardy sprawozdawczości finansowej i audytu finansowego, zadania rad spółek. W artykule przedstawiono, w jakim stopniu reforma systemu nadzoru korporacyjnego, zainicjowana na początku obecnego wieku, miała wpływ na przebieg obecnego kryzysu gospodarczego oraz jakie działania zostały lub zostaną podjęte w celu dalszego usprawniania standardów nadzoru. (abstrakt oryginalny)
Nadzór korporacyjny to system w dużej mierze regulowany przez przepisy prawa. Jednak nie zawsze przepisy te są w stanie zapewnić właściwe funkcjonowanie spółek z punktu widzenia interesów ich właścicieli oraz pozostałych grup interesariuszy. W wielu sytuacjach skuteczniejsze mogą być kodeksy dobrych praktyk. Celem tego artykułu jest odpowiedź na pytanie - czy kodeksy dobrych praktyk rzeczywiście wpłynęły na poprawę jakości sprawowania nadzoru w polskich spółkach? Aby to wyjaśnić przeprowadzono badanie ankietowe wśród członków rad nadzorczych polskich spółek giełdowych. (abstrakt oryginalny)
Artykuł omawia specyfikę niemieckiego systemu nadzoru korporacyjnego, którego filarami są tradycyjna struktura własności, specyficzne rozwiązanie prawne i bierność drobnych inwestorów.
Jednym z głównych zadań na obecnym poziomie rozwoju Europy jest modernizacja zasad ładu korporacyjnego. Priorytetem ma być stworzenie ram prawnych, które gwarantowałyby: ochronę m.in. praw akcjonariuszy, stakeholders (interesariuszy), zapewnienie swobody zakładania przedsiębiorstw na terytorium Unii Europejskiej, zwiększenie efektywności i konkurencyjności przedsiębiorstw.
Mimo wielokrotnych zapowiedzi nie udało się, niestety, wypracować przejrzystych i skutecznych zasad nadzoru właścicielskiego nad spółkami skarbu państwa. Tymczasem pewne obszary działalności spółek skarbu państwa i przedsiębiorstw państwowych "wymykają" się całkowicie spod kontroli. Konieczne jest uzupełnienie przez ministra skarbu obowiązujących zasad nadzoru właścicielskiego tak, aby znalazły się w nich także uregulowania dotyczące spółek zależnych.
Dotychczasowa praktyka komercjalizacji prowadzi do wniosku, że spełnienie formalnego kryterium zmian organizacyjno-prawnych przy słabym (biurokratycznym) nadzorze właścicielskim nie uruchamia pożądanych procesów prowadzących do poprawy efektywności i konkurencyjności przedsiębiorstw, a tym samym opóźnia restrukturyzację gospodarki. Sama zmiana nadzoru z założycielskiego na właścicielski nie tylko nie zracjonalizowała procesów zarządzania przedsiębiorstwem, ale wręcz przyczyniła się do ich patologii. Doświadczenie pokazuje, że komercjalizacja nie jest warunkiem wystarczającym do osiągnięcia celu restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Z tego względu za zasadne należy uznać zarzuty przypisywane komercjalizacji. Po pierwsze pozorność, przejawiającą się w utrzymaniu faktycznego wpływu administracji państwowej na określone przedsiębiorstwa. Po drugie osłabienie pozycji skomercjalizowanego przedsiębiorcy państwowego w stosunkach z administracją w porównaniu z sytuacją przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa państwowego) nieskomercjalizowanego. Po trzecie komercjalizacja wzmacnia proces etatyzacji i prowadzi do petryfikacji państwowego sektora gospodarczego. (fragment tekstu)
Są dwa projekty, bo działają dwa ośrodki (Giełda Papierów Wartościowych i Instytut Badań nad Gospodarką Rynową), które niezależnie od siebie dążą do wylansowania zasad dobrych praktyk w spółkach publicznych. Zasady dobrych praktyk nie mają charakteru prawa, lecz są rodzajem kodeksu obyczajowego. Przedsatawiono różnice występujące w tych projektach. W jednym sprecyzowano szczegółowo, co zrobić, by utrzymać porządek w spółce, w drugim pokazano szerszy kontekst funkcjonowania spółki na rynku. Projekty więc nie są w żadnym stopniu sprzeczne, a wręcz zazębiają się i uzupełniają.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Ład korporacyjny staje się coraz bardziej istotnym zjawiskiem. Konieczność poprawy efektywności zarządu i powołania dyrektorów niewykonawczych (NEDs) jest dziś niezwykle szczególnie waży. Oczywiste jest, że NEDs odgrywają kluczową rolę w efektywnym nadzorze korporacyjnym. Ich wiedza i powiązania biznesowe mogą przynieść korzyści firmie. Wymaga to jednak pełnego zaangażowanie ze strony NED tak aby w pełni wykorzystać z posiadane przez nich atrybuty. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.