Obowiązujące aktualnie w UE reguły kontroli koncentracji przedsiębiorstw przewidują możliwość zakazania przez Komisję Europejską transakcji o wymiarze unijnym, która istotnie utrudniałaby konkurencję na rynku Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub na jego istotnej części. Stosując te reguły, Komisja zakazała w 2019 r. m.in. koncentracji Siemens/Alstom, ponieważ uznała, że ograniczyłaby ona konkurencję na rynkach kolejowych systemów sygnalizacyjnych oraz pociągów dużych prędkości. Decyzja ta spotkała się z ostrym sprzeciwem Francji i Niemiec, które oczekiwały, że w jej wyniku powstanie "czempion europejski" zdolny do konkurowania z przedsiębiorstwami chińskimi i amerykańskimi. W konsekwencji państwa te oraz Włochy i Polska wystosowały list do Komisji Europejskiej z żądaniem szybkich zmian w obowiązującym w Unii modelu prawnym kontroli koncentracji, umożliwiających im dopuszczanie koncentracji przedsiębiorstw europejskich, nawet jeśli ograniczałyby konkurencję na rynkach unijnych, ale za to pozwoliły skutecznie konkurować globalnie. Decyzja ta oraz list ukazują pole sporu między Komisją a Francją i Niemcami, ale także Polską, której wsparcie ich inicjatywy osłabienia unijnego testu oceny koncentracji i roli Komisji zaskakuje i budzi wątpliwości. (abstrakt oryginalny)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The Herfindahl-Hirschman index (HHI) appears to be the most widely used index of market or industrial concentration. It is a summary measure that indicates the degree of competition, market power, and efficiency within a market or an industry. The HHI is also used by government agencies when evaluating potential violation of antitrust laws and regulations. As emphasized in this paper, and in spite of its several desirable properties, HHI has one serious limitation: it lacks the value-validity property. Lacking this property, caution has to be exercised when using HHI in order to avoid invalid and misleading results and conclusions. A corrected index is developed as a simple reformulation of HHI. Since this new index formulation meets the conditions imposed by the value-validity property to a high degree of approximation, and has other desirable properties comparable to those of HHI, the corrected index can safely be used to make various types of comparisons that are true and valid representations of market (industry) concentration. Numerical data are provided to support and exemplify the use of the corrected index. (original abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Research background: In a rapidly changing economic environment companies deepen their cooperation, which occurs in all sectors of the economy. The progressive increase in market concentration, especially in the banking sector, is caused by various reasons. Purpose of the article: The purpose of this article is to compare the tendencies within market structures in few countries which origin from similar political systems and which have got experience in transformation of banking sectors. Methods: The research concerns the Baltic and the Western Balkan States. Concentration of the banking sectors, as measured by both HHI and CR5 indices changed during the quoted period, as a result of the consolidation of the sector. The study revealed a distinct change in the growth rate of market concentration and the number of banks, and is based on data provided by the local central banks and the European Central Bank. Findings and Value added: The situation in banking sectors in the Western Balkans differed significantly, which could be explained by strong economic ties, particularly with Germany and Austria. In this region, the raising concentration of the banking markets is related to the decreasing number of banks, while in the Sea Baltic States the increasing number of institutions is accomplished by the falling concentration ratio. The paper concerns the developments of the banking sectors which are not yet well described and do not belong to the mainstream of research in the Polish literature, meaning the region of the Western Balkans. (original abstract)
Celem artykułu jest zbadanie poziomu konkurencji w branży skupiającej największe sieci sklepów detalicznych o profilu spożywczym w Polsce. Do badania wykorzystano dane roczne ze sprawozdań finansowych przedsiębiorstw dla lat 2005-2018. Badanie poziomu konkurencji z wykorzystaniem indeksu Linda (IL) wykazało, że w latach 2011-2018 arenę oligopolistyczną stanowiło siedem przedsiębiorstw, co świadczy o ustabilizowaniu liczby największych graczy na rynku. Z jednej strony, różnica między wartościami indeksów Linda a poziomem równowagi sił między przedsiębiorstwami (PE) jest coraz większa, co świadczy o rosnącej sile rynkowej największych graczy - potwierdzają to również rosnące wartości wskaźnika koncentracji CR7 i HHI. Z drugiej strony, analiza empiryczna wykazała wzrost efektywności głównych graczy w analizowanym okresie. Ponadto badanie pozwoliło na potwierdzenie hipotezy efektywnej struktury rynku (ESH)(abstrakt oryginalny)
Celem badań była ocena regionalnych zmian pogłowia bydła (bez krów) i krów. Przeprowadzono badania na poziomie wojewódzkim dla okresu 2010-2023 i na poziomie powiatowym na podstawie danych spisów rolnych za lata 2010 i 2020. Z badań wynika, że procesy przestrzennej koncentracji pogłowia w Polsce zachodzą szybciej w przypadku krów. Były one także bardziej zaawansowane w 62 i 93 powiatach o najwyższym pogłowiu i powiatach o najwyższej obsadzie bydła bez krów i krów, użytkujących 20 i 30% użytków rolnych w Polsce. Nie wykazano natomiast zależności poziomu obsady bydła bez krów i krów w 2010 roku w poszczególnych powiatach ze zmianami pogłowia do 2020 roku. Stwierdzono, że w przypadku obu badanych grup zwierząt pogłowie jest zlokalizowane głównie w pasie od Podlasia do Wielkopolski. Najszybciej proces depopulacji następuje w południowo-wschodniej Polsce.(abstrakt oryginalny)
Przemiany struktury gospodarki rynkowej wskazują wyraźną tendencję do integracji kapitałowej i organizacyjnej przedsiębiorstw. Jest to spowodowane rozwojem poszczególnych branż oraz szybkimi zmianami w otoczeniu firm. Przeprowadzona analiza przetwórstwa mięsnego pokazuje, że procesy koncentracji przedsiębiorstw zachodzą też w tym sektorze. Na obecnym etapie tego ewolucji sektora jego stopień koncentracji nie jest jednak wyłącznie konsekwencją rozwoju grup kapitałowych. Proces koncentracji dokonuje się głównie za sprawą oczyszczania struktur rynkowych z przedsiębiorstw niewydolnych ekonomicznie. W związku z tym malejąca liczba przedsiębiorstw w sposób zasadniczy kształtuje strukturę sektora mięsnego.(abstrakt oryginalny)
Wśród statystycznych metod oceny działalności banków na szczególną uwagę zasługują miary koncentracji. Badanie koncentracji jest jednym z najistotniejszych aspektów diagnozy sytuacji i struktury każdego systemu bankowego (…). Ważniejsza wydaje się być rola miar koncentracji w testowaniu hipotez wyjaśniających różne sposoby zależności między udziałami rynkowymi, koncentracją rynku, efektywnością podmiotów i ich rentownością”. (K. Jackowicz, O. Kowalewski „Koncentracja działalności sektora bankowego w Polsce w latach 1994-2000” s. 1.). Miary koncentracji nie stanowią jednoznacznego wyznacznika efektywności funkcjonowania banków, jednak pośrednio pozwalają na wnioskowanie o jakości takiej działalności. (abstrakt oryginalny)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł zawiera analizę badań ankietowych wśród kierowców. Przeprowadzone badania i ich analiza mają wykazać, czy reklamowe tablice świetlne i ich lokalizacja przy drodze według samych kierowców wpływają na ich koncentrację oraz na warunki widzenia znaków i sygnałów drogowych. Analizowany materiał odnosi się więc do subiektywnych odczuć prowadzących pojazdy i stanowi uzupełnienie przeprowadzanych wcześniej badań laboratoryjnych na symulatorach ( pomiar czasów reakcji, zakłóceń pola widzenia itp.). To, że duże, świecące jasnym światłem reklamy zewnętrzne mogą rozpraszać, oślepiać, a nawet wprowadzać w błąd kierowców, jest niewątpliwie czynnikiem stanowiącym zagrożenie w ruchu drogowym. Rozważania przedstawione w niniejszym artykule były przeprowadzone pod kątem m.in. częstości kierowania pojazdem przez ankietowanego, miejsca zamieszkania czy płci. Uzupełnienie badań stanowi analiza pytania, zbierającego opinie respondentów o konieczność wprowadzenia zmian przepisów dotyczących reklamowych tablic świetlnych, tj. usytuowania ich względem drogi, ilości na danym odcinku drogi, jasności świecenia i rozmiarów. (abstrakt oryginalny)
W artykule podjęto problem efektów koncentracji przedsiębiorstw na tle restrukturyzacji branży górnictwa węgla kamiennego. Pomiar tych efektów to zagadnienie złożone i trudne z uwagi na wielość mierników oraz wady zysku rachunkowego jako kategorii ekonomicznej. W artykule do pomiaru efektów koncentracji wykorzystano wskaźniki rentowności, sprawności i wydajności. Pomiar ten został wykonany przed i po koncentracji przedsiębiorstw. Rozważania prowadzono w kontekście restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2002-2007. (abstrakt oryginalny)
W sektorze bankowym zjawisko konkurencji pojawiło się później niż w tradycyjnych sektorach przemysłowych, lecz w warunkach współczesnych rozwija się bardzo dynamicznie i przybiera często agresywne formy. Sektory bankowe różnią się zarówno pod względem struktur konkurencyjnych, jak i poziomów koncentracji. Celem opracowania jest zaprezentowanie struktury rynków bankowych w wybranych krajach Europy Bałkańskiej, przechodzących transformację systemową. Artykuł ma odpowiedzieć na pytanie, czy kraje wywodzące się z jednego państwa rozwijają rynek bankowy, pod względem jego struktury, w analogiczny sposób. Badanie przeprowadzono za okres badawczy 2004-2014, dla trzech sektorów, tj. w Chorwacji, Serbii oraz Macedonii, w podziale na trzy grupy banków: małe, średnie oraz duże, uwzględniając zarówno liczbę działających banków, wartość aktywów, jak i poziom koncentracji rynków. (abstrakt oryginalny)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest określenie stopnia i trendów koncentracji B+R w korporacjach transnarodowych w ujęciu geograficznym oraz branżowym. Analiza przeprowadzona została w oparciu o wskaźniki koncentracji oraz Indeks Herfindahla-Hirschmana w grupie tysiąca KTN o najwyższych nakładach na B+R w latach 2003-2014. Badania potwierdziły wysoki stopień koncentracji geograficznej i branżowej oraz pokazały, że wśród KTN silniejsza jest koncentracja związana z krajem macierzystym aniżeli z branżą, w której firma funkcjonuje. Pomimo ogólnego niewielkiego spadku intensywności koncentracji w badanym okresie zaobserwowano odwrócenie się tego trendu w ostatnich latach, a mianowicie wzrost koncentracji branżowej od 2010 r. oraz koncentracji geograficznej od 2013 r. (abstrakt oryginalny)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Praca jest bezpośrednia kontynuacją serii prac autorów, dotyczących konstrukcji nowych wskaźników koncentracji. W niniejszej pracy rozważono mierniki zróżnicowania struktur. W pracy na przykładzie struktur gospodarstw rolnych krajów Unii Europejskiej w roku 2003 i roku 2010, względem grup obszarowych, dokonano oceny zmian tych struktur, ze względu na liczbę, powierzchnie użytków rolnych, typu produkcyjnego, skalę chowu bydła i skalę chowu trzody chlewnej. (abstrakt oryginalny)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono przebieg i skutki procesów koncentracji w przemyśle cukrowniczym. Badaniami objęto procesy koncentracji rynku i koncentracji produkcji. Aktualna struktura podmiotowa rynku cukru jest efektem regulacji ustawowych i trwających kilkanaście lat przekształceń własnościowo-kapitałowych, które doprowadziły do powstania pięciu grup właścicielskich. W obrębie tych grup doszło do koncentracji produkcji, w efekcie której nastąpiła istotna poprawa wyników produkcyjno-technologicznych przemysłu cukrowniczego i jego bazy surowcowej. Sytuację przemysłu cukrowniczego w dużej mierze determinuje jego specyfika oraz uwarunkowania rynkowe, na które składają się ustawowe regulacje, czynniki popytowe i sytuacja na rynku światowym. Przeprowadzana obecnie reforma rynku cukru ma doprowadzić do spadku cen i zmniejszenia rozmiarów produkcji, co wymaga zaprzestania produkcji w kolejnych cukrowniach i podjęcia przez nie innych rodzajów działalności. Wymusza to dalsze procesy restrukturyzacji i koncentracji. Produkcję będą mogły kontynuować tylko najbardziej wydajne i nowoczesne cukrownie. (abstrakt oryginalny)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Obserwując nową rzeczywistość gospodarczą, zauważyć można coraz większą tendencję do powstawania różnych form współpracy organizacji. Współdziałanie organizacji pozwala na czerpanie korzyści przez uczestników niezależnie od jej form, zakresu czy natężenia, jak również od tego, czy dotyczy współpracy nieformalnej, czy bardziej ścisłych powiązań. W artykule przedstawione zostaną badania dotyczące podejmowania różnych rodzajów form współdziałania organizacji. (abstrakt oryginalny)
Zaproponowana w artykule metoda pozwala na charakterystykę koncentracji jednostek statystycznych na wariantach badanej zmiennej, co stanowi jakoby przeciwstawne pojmowanie koncentracji w porównaniu z dotychczasowym. Pojęcie równomierności rozkładu w rozumieniu klasycznym, tj. dotychczas stosowanym w statystyce, oznacza równomierny rozkład całkowitej wartości badanej zmiennej pomiędzy jednostki statystyczne. W ujęciu entropijnym o równomiernym rozkładzie mówimy wtedy, gdy poszczególne warianty badanej cechy występują w zbiorowości statystycznej jednakową liczbę razy.
Autorka omówiła rozwój struktur podmiotowych w przemyśle spożywczym, zarówno w ostatnim okresie przekształceń systemowych, jak i w pierwszym okresie naszego członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Przedstawiła duży wzrost znaczenia firm średniej wielkości w ostatnim etapie transformacji (w latach 1999-2003) oraz zwróciła uwagę na rozwój procesów koncentracji produkcji, które mają miejsce w przemyśle spożywczym począwszy od 2004 roku.
Przedstawiono zmiany struktury agrarnej gospodarstw indywidualnych w Polsce w latach 1980-2010, przy zastosowaniu odpowiednio dobranych metod statystycznych wykorzystywanych do oceny szeregów asymetrycznych. Zarówno krzywe Lorenza, jak i obliczone współczynniki koncentracji w analizowanym okresie 30 lat wykazały postępujący proces rozwarstwiania się gospodarstw, tzn. systematyczny wzrost koncentracji. (abstrakt oryginalny)
The aim of the article was to present solutions of the Smart City concept, which can also have a real impact on the management of supply networks. One of the two main grounds that make up the Smart City concept are human potential and technological potential, whose components are divided into six functional dimensions. Effective and reliable city management and supply network management depends on a well-chosen strategy and methods used. Benefits and effects of city management based on the Smart City concept can be seen in the ranking of the most intelligent cities. A city has its own centre, and in the case of a supply network, such a centre can be a city that has to cooperate so that the various processes carried out by the various links in the supply chain pass through it correctly, giving mutual benefits. (original abstract)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Lata 2002-2009 były okresem silnej restrukturyzacji sektora ubezpieczeń nie na życie. Proces ten intensyfikowała perspektywa, a od 2004 roku pełne uczestnictwo w jednolitym europejskim sektorze ubezpieczeniowym. W tym okresie zagraniczne zakłady ubezpieczeń zwiększyły swoje zaangażowanie, wzrósł udział rynkowy ubezpieczycieli z kapitałem prywatnym, w tym zagranicznym, istotnie obniżył się poziom koncentracji rynku, spadł udział sprzedaży własnej na korzyść dystrybucji przez brokerów ubezpieczeniowych i banki. Celem badania było wyznaczenie czynników wpływających na zmianę koncentracji sektora. Przeprowadzono je na podstawie danych panelowych z 35 zakładów działających w latach 2002-2009. Badania wskazują, że na obniżenie się koncentracji rynku istotny wpływ miały m.in. wzrost inwestycji zagranicznych w kapitały zakładów ubezpieczeń, wzrost średniej wielkości zakładów, wzrost udziału sprzedaży przez placówki banków i innych instytucji finansowych oraz spadek udziału sprzedaży przez placówki własne zakładów. Ponadto stwierdzono, że na obniżenie koncentracji pozytywny wpływ miała sytuacja gospodarcza charakteryzująca się wzrastającym tempem przyrostu produktu krajowego brutto. (abstrakt oryginalny)
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Inwestycje realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego to celowe wydatkowanie kapitału, skierowane na powiększenie korzyści materialnych i niematerialnych wspólnoty samorządowej. Wszystkie efektywne wydatki, jakie ponosi gmina na wytworzenie lub odtworzenie składników majątku gminy, uważa się za środki pozytywnie wpływające na rozwój gminy i sytuację jej mieszkańców. W artykule starano się ocenić poziom nierównomierności, czyli koncentracji wydatków na inwestycje ponoszonych przez 19 miast na prawach powiatu województwa śląskiego. Dokonano tego obliczając współczynnik koncentracji zaproponowany przez Karola Kukułę i bazując na danych pochodzących ze sprawozdań z wykonania budżetu zebranych przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Katowicach. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.