The process of Polish transformation has been lasting for over 14 years. It has brought changes in ownership relations in the economy, in organisation of economic structures, institutions of political and economic power, and partially - social awareness. Evolutionary changes had different pace in different areas. The economic transition took place relatively dynamically, while mentality and awareness changed over a longer time. Political changes are relatively the easiest to register; every consecutive election, beginning from 4/6/1989 delivered a different political balance. Statistical data can be used for analysis of ownership changes over the 15 years of denationalisation of the Polish economy. It is possible to reconstruct actual changes of economic structures, as well as formal institutional changes of the power structure. However, it is a more ambitious task, and of more cognitive value, to present the evolution of business behaviour during the process of transformation. The traditional classification dividing companies according to ownership - into private and public, and according to size - into small, medium and large, does not represent the complex structure, the structure still undergoing transformation, although the most intense changes have already taken place. (fragment of text)
Przedmiotem badań opisanych w artykule jest stan prywatyzacji, czyli skumulowana liczba przekształconych przedsiębiorstw państwowych w Polsce w latach 1990-1997. Zakładając, że prywatyzacja charakteryzuje się przebiegiem logistycznym próbowano oszacować przyspieszenia/opóźnienia procesów prywatyzacyjnych w okresie poszczególnych ekip rządowych w Polsce.
Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w Polsce to ważny problem ekonomiczny. Jej realizacja jest konieczna, bowiem prowadzi ona do poprawy kondycji polskiej gospodarki. Przekształcenia własnościowe w Polsce nie zakończyły się, chociaż zakładano ich szybkie przeprowadzenie. Przyczyniły się do tego niewątpliwie bariery utrudniające realizację procesu prywatyzacji. Przeszkody, które pojawiały się i na które nadal można się natknąć w trakcie przekształceń, są uciążliwe, kosztochłonne, a ponadto hamują proces prywatyzacji przedsiębiorstw, rozciągając go znacznie w czasie. Celem artykułu jest ukazanie zmienności w czasie oddziaływania poszczególnych barier na proces prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w Polsce. (abstrakt oryginalny)
Theoretical background: The article is devoted to the knowledge gap in understanding processes of growing state interventionism in a number of post-communist countries, Poland being one of the most notable examples. This evolution is still understudied in the literature, both in terms of evidence and proper theoretical framework. Existing theoretical perspectives have been created for studying other types of economies an do not fully fit the transition ones. Among these perspectives, the state capitalism (SC) one seems to be the most promising. Purpose of the article: The task of this paper is to study the growing state interventionism in Poland using the state capitalism approach which had to be refined by the authors in order to be more applicable for analyzing transition economies. Using this framework, the history of SC formation and its present state in Poland are studied, including specific features of Polish state capitalism, e.g. the importance of the state-owned enterprise (SOE) sector as the source of rents, as well as the varieties of the state control over the enterprise sector. Research methods: The article makes use of mostly qualitative methods, quantitative ones playing an auxiliary role by systematizing evidence used in qualitative research. The study was based on analysis of the existing literature and evidence of interventionist practices of the Polish government. The authors attempted to fine-tune the SC approach both through refining its definition and including areas previously mostly neglected by SC studies such as relationships between the state and the enterprise sector. They created a typology of SC phenomena in transition economies which made it possible to study the Polish case in a comprehensive way. Main findings: At this stage, the authors think that no strict definition of state capitalism is possible because of its highly contextual character. Thus, the outcome of the study may not be universal, but the authors believe that their concept of six basic features of state capitalism may be applicable not only to Poland, but to other transition economies as well. Besides, the article raises awareness of the importance of state-controlled enterprises in studies on state capitalism. The article also identifies challenges for further research and the still existing knowledge gaps. Among others, the questions remain, whether the statist trends in Poland and other countries lead to a system change and what are the roots of these trends.(original abstract)
Przed rokiem 1978 Chiny stosowały wysoko scentralizowany system gospodarki planowej. Do zarządzania nim potrzebna była niezwykle rozrośnięta administracja, w efekcie przedsiębiorstwa były nierentowne. O konieczności reform w sektorze przedsiębiorstw państwowych zadecydowano już na pierwszym etapie modernizacji - w 1984 roku, na XII zjeździe Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin (KC KPCh) zadecydował o priorytetowym znaczeniu reformy przedsiębiorstw państwowych, z kolei w 1993 roku XIV zjazd KC KPCh ogłosił, iż celem reformy przedsiębiorstw państwowych będzie stworzenie nowoczesnego systemu korporacyjnego. W artykule przedstawię cztery etapy reformy przedsiębiorstw państwowych. Oprócz tego omówię, jaki wpływ na reformę przedsiębiorstw państwowych miały zmiany wprowadzone w innych sektorach gospodarki. Ponadto w początkowej części artykułu przybliżam polityki czterech modernizacji, jakie miały mieć miejsce w powojennych Chinach.(abstrakt oryginalny)
Autorka omawia 3 typy wskaźników służących do oceny stanu zadłużenia. W oparciu o nie dokonuje analizy, której celem jest ustalenie ogólnego stanu i zmian zadłużenia kredytowego przedsiębiorstw wobec banków. Badania przeprowadzono na podstawie opracowywanej corocznie w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN Listy 500 największych pod względem obrotów przedsiębiorstw przemysłu przetwórczego. W badaniach wykorzystano dane dotyczące 600 przedsiębiorstw (poszerzona lista). Podstawą badań był przełomowy dla okresu transformacji rok 1994, kiedy po raz pierwszy po 5 latach transformacji przedsiębiorstwa przemysłowe uzyskały dodatni globalny wynik finansowy netto. Artykuł stanowi próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy kredyty stanowią w obecnej sytuacji pomoc, czy przeszkodę w działalności przedsiębiorstw.
Przedmiotem artykułu są społeczne i instytucjonalne mechanizmy przekształceń wewnątrz przedsiębiorstw, a głównie próba odpowiedzi na pytanie co był powodem określonych przekształceń.
Artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Badaniami objęto ok. 100 przedsiębiorstw z terenu trzech województw: bydgoskiego, toruńskiego i włocławskiego. Celem była analiza procesów przystosowawczych polskich przedsiębiorstw do warunków gospodarki rynkowej.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie znaczenia kosztów oraz ich planowania i kontroli w przedsiębiorstwach w Polsce w latach 1945-1950. Zmiany ustrojowe i gospodarcze, które zachodziły w Polsce w tym okresie, miały bezpośredni wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw. Realizacja planów na poziomie przedsiębiorstwa powiązana była z planem ogólnonarodowym, a nadrzędnym zadaniem wszystkich przedsiębiorstw w gospodarce planowanej była systematyczna obniżka kosztów własnych. Rachunkowości przypisywano szczególną rolę w realizacji tego zadania. Stanowiła ona źródło danych liczbowych umożliwiających planowanie i kontrolę prowadzonej działalności. Jej celem było także prowadzenie rachunku kosztów na potrzeby kalkulacji, sprawozdawczości i statystyki. Informacje generowane w systemie rachunkowości stanowiły również źródło danych wykorzystywanych dla celów poprawy funkcjonowania organizacji, koszty uważano za "zwierciadło" organizacji i działalności zakładu przemysłowego(abstrakt oryginalny)
Artykuł analizuje program Agencji Rozwoju Przemysłu, która stara się o 200 mln zł z budżetu na ratowanie miejsc pracy w państwowych firmach. ARP pomaga tylko pzredsiębiorstwom państwowym za pomocą pożyczek, także z programu EFSAL Banku Światowego dla rządu polskiego.
Poczta Polska należy do niewielu instytucji, które potrafiły w każdych warunkach burzliwej historii znaleźć miejsce dla siebie i przetrwać, nie tracąc nic ze swego znaczenia i charakteru. Zmiany na Poczcie następują cały czas, ale odbywają się one w taki sposób, aby klient tego nie odczuł. Codziennie też poczta poszerza swoje usługi, oferując klientom korzystne warunki oraz powszechną dostępność do swoich placówek i usług. (fragment tekstu)
Artykuł omawia formy i cele restrukturyzacji i przekształceń przedsiębiorstw państwowych oraz problemy z tym związane (konflikty, negocjacje). Dla potrzeb tej analizy, proces restrukturyzacji podzielono na trzy etapy.
Warszawski korespondent Daniel Michaels opisuje "drugą Polskę", krainę cieni przemysłowych reliktów dawnej epoki niewiele zmienionych po upadku komunizmu. Odkrywa oznaki cichego powrotu ingerencji państwa w gospodarkę i ostrzega, że w końcu te "niedrożne kominy" sektora publicznego mogą pochłonąć zyski wypracowane przez dynamiczny sektor prywatny.
Artykuł przedstawia wyniki badania poświęconego cechom różnicującym dwie, dominujące w różnych przekrojach sektora przedsiębiorstw państwowych formy organizacyjne: tradycyjnego przedsiębiorstwa państwowego oraz jednoosobowej spółki skarbu państwa.
Mimo utrzymującej się tendencji rozwoju ekonomicznego i znacznych osiągnięć wielu firm, ujemne wyniki niektórych przedsiębiorstw państwowych są ciężkim brzemieniem ciążącym nad naszą gospodarką. Mają one nie tylko negatywne skutki ekonomiczne, lecz także społeczne. Podtrzymywanie tych przedsiębiorstw jako państwowych oraz przyczyny i sposoby zmniejszania ich strat wymagają dalszej dyskusji. W artykule ograniczono się głównie do określenia przyczyn tych strat, a także makro- i mikroekonomicznych warunków oraz odpowiednich działań w celu ich obniżenia.
Omówienie procesu restrukturyzacji wielkich polskich przedsiębiorstw państwowych: ZPC "Ursus", WSK-PZL "Mielec", Stocznia Gdańska, Zakłady Starachowickie "Star".
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.