This study was carried out on the surface water of Oued Fodda dam in western Algeria, and aimed to evaluate the seasonal variations of chemical characteristics with the aim to define the processes controlling the mineralization of surface water in this dam. The results showed significant variations in the majority of parameters during the study period from 2009 to 2013, indicating slightly alkaline water, and a SO4-Cl-Ca-Mg water type. Principal component analysis (PCA) and cluster analysis (CA) were used to explain the correlations between the parameters analysed, and the probable sources of surface water contamination. The calculation of saturation indices (SI) of water indicated undersaturated water with respect to halite (NaCl), and equilibrium with respect to the other minerals. While, the temporal variation of physico-chemical parameters such as EC, TDS, SO42-, Cl-, Ca2+, Mg2+ indicated a reverse adjustment between physico-chemical parameters and water volumes (WV) in this dam, which can be explained by the weathering of silicate and carbonate minerals, these were justified by the use of ionic ratios, diagrams and scatter plots and multivariate statistical techniques. Conversely, evaluation of the organic water pollution level in this dam showed a water quality from moderately to severely polluted.(original abstract)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono badania czynników wpływających na kształtowanie się składu chemicznego wody po zatopieniu odkrywki w ukraińskim mieście Kałusz (obwód iwanofrankiwski). Stwierdzono, że zniszczenia skarp odkrywki, jej brzegów oraz dna jeziora powodują izolację warstw solnych od wody; eliminuje to destrukcyjny wpływ mineralizacji wody wskutek rozpuszczania soli na stateczność brzegów jeziora. (abstrakt oryginalny)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono zmiany jakości wody rzeki San (od km 28+800 do 23+200) w wyniku zrzutu oczyszczonych ścieków komunalnych i przemysłowych w km 26+440. Na badanym odcinku San objęty jest ochroną w ramach obszarów siedliskowych Natura 2000 (Dolina Dolnego Sanu). Badania zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach z Miejskiej i Centralnej Oczyszczalni prowadzono dwa razy w miesiącu. Miejska Oczyszczalnia Ścieków przyjmuje ścieki komunalne miasta Stalowa Wola, została zmodernizowana w 2008 roku i dysponuje maksymalną przepustowością 17500 m3·d-1 oraz przyjęciem ładunków zanieczyszczeń do 98500 RLM. Sąsiadująca z nią Centralna Oczyszczalnia Ścieków oczyszcza ścieki z terenów zabudowy przemysłowej Huty Stalowa Wola oraz Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej EURO-PARK WISŁOSAN w Stalowej Woli. Jej maksymalna przepustowość wynosi 100000 m3·d-1, ale podczas pogody bezdeszczowej ilość ścieków nie przekracza 20000 m3·d-1. Ocenę wpływu ścieków na jakość wody rzeki San dokonano w dwóch punktach pomiarowo-kontrolnych (2360 m powyżej i 3240 m poniżej zrzutu ścieków) na podstawie czteroletnich (2009-2012) badań 19 wskaźników zanieczyszczeń, w tym 3 fizyczne, 2 tlenowe, 2 biogenne, 2 zasolenia, 7 metali oraz 3 przemysłowe. W punktach pomiarowo-kontrolnych określono klasy jakości wody Sanu według Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie sposobu klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych [Dz. U. 2011 Nr 259 poz. 1549]. Aby określić wpływ oczyszczonych ścieków na jakość wody powierzchniowej w odbiorniku, nieparametrycznym testem U Manna-Whitney'a sprawdzono istotność różnic stężeń zanieczyszczeń pomiędzy punktami usytuowanymi przed i poniżej zrzutu ścieków. Powyżej jak i poniżej oczyszczalni ścieków wody Sanu zaklasyfikowano do stanu ekologicznego poniżej dobrego ze względu na wysoką wartość pięciodniowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu. Oczyszczone ścieki wpływają na wzrost stężeń większości wskaźników zanieczyszczeń w wodzie Sanu, ale jest on statystycznie nieistotny na poziomie α = 0,05.(abstrakt oryginalny)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł przedstawia nowy materiał dla adsorpcji kwaśnych substancji z naturalnego środowiska wodnego. Jako adsorbent do ekstrakcji w fazie stałej kwasów chlorofenoksyalkanokarboksylowych. stosowano krzemionkę modyfikowaną poliok-syetylenowanym izooktylofenolem (SiO2-TX). Wykazano, że stosując jako (SiO2-TX) osiąga się wyższą wydajność niż przy stosowaniu sorbentu SiO2-C18. Do walidacji zaproponowanej metody (SPE) wykorzystane były próbki z naturalnych zbiorników wodnych. Zaobserwowano liniowość w zakresie od 0,025 do 0,4 𝑚𝑚𝑚𝑚𝐿𝐿, a granice detekcji mieściły się pomiędzy 0,07 i 0,085 𝑚𝑚𝑚𝑚𝐿𝐿. Wydajność procesu adsorpcji wynosiła 78-92% a względne odchylenie standardowe nie było większe niż 1-5%. (abstrakt oryginalny)
Instrumentem wykorzystywanym w analizie wpływu degradacji środowiska przyrodniczego na efekty gospodarowania może być model ekonometryczny. W pracy przedstawiono rezultaty badań wpływu zanieczyszczeń wód jeziornych na efekty gospodarki rybackiej. Skonstruowano uogólnione modele ekonomiczno-ekologiczne wyjaśniające zmiany efektów ekonomicznych rybołówstwa jeziornego w warunkach postępującego zanieczyszczenia wody w epilimnionie na przykładzie odłowów płoci, leszcza, krąpia, sielawy, siei, węgorza i szczupaka. (abstrakt oryginalny)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents change of water quality within Vistula River in the city of Warsaw. Water samples for analysis were taken from four different measurement points in the period from February to June 2016. Based on the results of laboratory studies it was demonstrated that the Vistula River in Warsaw is exposed to the input of pollutants contributing to increase the salinity, especially in winter and early spring. The concentration of both chlorides and sulphates were highest in February and was decreasing in subsequent months of the year. At the same time it has been shown that during the entire study period the concentration of Cl- ion exceeded the limit values for water quality II class in Poland. While the SO4 2- concentrations in water samples taken in the winter months (February-March) exceeded the limit values for the second quality class, in April, it was within the acceptable range for II class water quality, and in May and June does not exceed the value referred to as standard for I class of water quality. Based on the analysis of indicators of nutrients (N-NH4 , N-NO3 , Ptot.) it was found that the Vistula is not exposed to eutrophication due to their low concentration, which indicates a very good water quality. At the same time permanganate index (CODMn) indicates a low organic load of Vistula. (original abstract)
Polska wprowadziła wysokie unijne standardy obowiązujące dla jakości wody przeznaczonej do picia. W ciągu ostatnich lat jakość wody dostarczanej wodociągami wzrosła, a pomimo to spożycie wody butelkowanej w Polsce ciągle rośnie. Artykuł porusza kwestie spożycia wody butelkowanej i jej wpływu na środowisko przyrodnicze oraz wpisuje się w kontynuację zagadnienia związanego z jakością wody pitnej w Polsce. W tym celu przedstawiono dane odnośnie spożycia i jakości wody butelkowanej w Polsce w latach 2008-2013 oraz zmiany przepisów prawa w zakresie kwalifikowania wód butelkowanych w Polsce, które są wynikiem dostosowania naszego prawa do wymogów UE. Artykuł ma charakter badawczy. W pracy wykorzystano metodę analizy danych i porównań. (abstrakt oryginalny)
Zjawisko masowej śmierci małży w poznańskim zbiorniku Rusałka miało miejsce w lipcu 2018 r. W wyniku tego zdarzenia populacja małży Unionidae została uszczuplona. W ramach badań terenowych wykonano liczenie małży, które znajdowały się przy brzegach oraz pływały, unosząc się w toni wodnej. Stwierdzono łącznie około 5500 śniętych sztuk. Ze względu na skalę zjawiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu wykonał kompleksowe analizy jakości wody. Pobrano cztery próbki wody z różnych głębokości zbiornika w celu przeprowadzenia analiz fizyczno-chemicznych i biologicznych. Wykonano również dwa profile - tlenowy i temperaturowy w najgłębszym miejscu zbiornika. Wykazano m.in obecność siarkowodoru na 5 m głębokości w zbiorniku. Ponadto stężenie tlenu ulegało obniżeniu w miarę wzrostu głębokości do poziomu bliskiego całkowitemu odtlenieniu (< 0,50 mg·l-1O2) od 5 m do dna. Dodatkowo średnie temperatury powietrza w Poznaniu w maju 2018 r. były wyższe o ponad 3°C w porównaniu do lat 2016 i 2017. W czerwcu i lipcu 2018 r. średnie temperatury powietrza wzrosły średnio o 1 i 2°C. Wykazano, że masowa śmierć małży była prawdopodobnie wynikiem wzajemnego oddziaływania wysokiej temperatury, braku tlenu oraz obecności siarkowodoru. Nie można jednoznacznie wskazać wyłącznie jednego czynnika, który doprowadził do tego zjawiska. (abstrakt oryginalny)
Głównym celem niniejszego artykułu jest prezentacja zastosowania jednej z metod wyceny dóbr nierynkowych - metody wyceny warunkowej (contingent valuation method CVM) do oszacowania korzyści płynących z poprawy z wody kranowej oraz wód powierzchniowych w Polsce - oraz analiza czynników wpływających na tę wycenę.(abstrakt oryginalny)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Contribution is focused on problem of eutrophication of stagnant water, current situation in specified area and existing legislation in water management in Slovak Republic. It describes consequences of eutrophication, current state of natural swimming pools water quality in Slovakia, comprehensively evaluates summer tourist season, natural swimming pools in 2010 and stresses the need of developing new, economically less demanding and environmentally friendly methods that will be effective in fight against excessive growth of cyanobacteria water blooms. (original abstract)
Artykuł jest kontynuacją rozważań nad jakością wody pitnej w Polsce i wzrostem sprzedaży wody butelkowanej. Dokonano przeglądu unijnych i krajowych wytycznych w zakresie stanu jakości wody do spożycia oraz wykorzystano raport GIS w zakresie stanu sieci wodociągowej w Polsce. Przedstawiono również badania sondażowe Polaków na temat spożycia wody z kranu i wzrostu sprzedaży wody butelkowanej. (abstrakt oryginalny)
Celem artykułu są rozważania dotyczące obecności bakterii z rodzaju Legionella w systemach wodociągowych oraz odpowiedź na pytanie czy bakterie te stanowić mogą poważny problem w logistyce systemów zaopatrzenia w wodę w Polsce. W artykułu przedstawiona została analiza liczby zachorowań w Polsce na legionelozę - chorobę wywoływaną przez bakterie z rodzaju Legionella - w ostatnich latach. Liczba ta oraz zapadalność na tę chorobę porównano z zachorowaniami w innych krajach europejskich. Ponadto, analizie poddano dane dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia w wybranych miejscach (szpitale, koszary, itp.) pod kątem obecności bakterii z rodzaju Legionella. Zestawiono także epidemie choroby legionistów zarejestrowane w Europie w ostatnich latach. W podsumowaniu stwierdzono, iż w logistyce systemów zaopatrzenia w wodę, a w szczególności w logistyce dystrybucji wody nie należy lekceważyć zagrożenia związanego z obecnością bakterii z rodzaju Legionella i możliwością ich namnażania się. Należy podejmować właściwe działania zmierzające do ograniczania tego zagrożenia. Edukacja odbiorców wody będących właścicielami instalacji wodociągowej w budynkach oraz zarządców nieruchomości w zakresie zagrożenia związanego z tymi mikroorganizmami wydaje się jednym z kluczowych działań. Tylko świadomość zagrożenia u ludzi pozwoli na podjęcie właściwych kroków zaradczych. (abstrakt oryginalny)
Zbiornik Goczałkowice ma strategiczny charakter, gdyż jego wody są wykorzystywane jako źródło wody pitnej oraz prowadzona jest na nim gospodarka rybacka. Ze względu na swoje walory ekologiczne został także zakwalifikowany jako Obszar Natura 2000. Zagospodarowanie zlewni i lokalizacja zakładów przemysłowych stwarzają zagrożenie zanieczyszczania wód zbiornika. W artykule na podstawie wyników oznaczeń wybranych wskaźników jakości przeprowadzono analizy zmienności stężeń tych wskaźników oraz analizy zależności stężeń dla wybranych par wskaźników. Wyznaczono funkcje ryzyka przekroczeń danych stężeń i oceniono ryzyko niespełnienia wymagań dla trzech klas jakości wód powierzchniowych decydujących o sposobie uzdatniania wody surowej do celów zaopatrzenia w wodę pitną. Analiza logistyki zapasów wody i zaopatrzenia w wodę stanowi podstawę zapewnienia bezpieczeństwa strategicznych systemów zaopatrzenia w wodę.(abstrakt oryginalny)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Bromiany(V), uboczny produkt dezynfekcji wód, zostały zakwalifikowane przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem do grupy 2B, substancji, których rakotwórcze działanie na człowieka jest możliwe. Wartość parametryczna stężenia jonów BrO3 - w wodach przeznaczonych do spożycia, wynosi 10 µg/L, niemniej jednak zgodnie z zaleceniami WHO należy dążyć do jak najmniejszej ich zawartości. Badania przeprowadzone na terenie kilku krajów wskazują, że bromiany(V) są wykrywane w wodach butelkowanych. Głównym czynnikiem decydującym o obecności tych związków jest stosowanie ozonu w procesie produkcji, ale przyczyną ich obecności mogą być także zanieczyszczone jonami BrO3 - substancje stosowane w dezynfekcji wód. Wody butelkowane w Polsce podlegają przepisom, które zabraniają dodawania do tych wód środków bakteriostatycznych i stosowania zabiegów, które mogą zmienić mikroflorę wód. Możliwe natomiast jest poddawanie wody surowej procesom filtracji, napowietrzania, a także traktowanie wody powietrzem wzbogaconym w ozon, ale tylko w ilości niezbędnej do przeprowadzenia procesu usuwania związków żelaza, manganu, siarki(II) i arsenu. Maksymalna dopuszczalna zawartość bromianów(V) w wodach butelkowanych wynosi 3 µg/L. W procesie produkcyjnym nie można wykluczyć kontaktu wody z ozonem pochodzącym z jonizatora elektrycznego stosowanego w procesie suchego czyszczenia butelek lub preform PET. Obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące wód butelkowanych sprzyjają ograniczeniu zagrożenia związanego z obecnością bromianów(V) w tych wodach. Zważywszy na wyniki badań z innych krajów, zarówno producenci, jak i organy kontroli powinni mieć na uwadze potencjalne niebezpieczeństwo pojawienia się bromianów w wodach butelkowanych. (abstrakt oryginalny)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The results of investigations carried out in the stream Będkówka - a left bank tributary of the Rudawa River are presented in this paper. A stream sector with large roughness element was chosen for investigations. The performed measurements included cross-section leveling and longitudinal leveling of the stream channel, bed load (sediment) sampling, and hydrometric measurements. Cross section leveling included five cross-sections in the 19-m long stream sector; these were located upstream and downstream the large roughness element and in its region. Differentiation of flow velocity in the region of large roughness element and its influence on differentiation of the load granulometric composition in the stream channel was shown. Immediately downstream the large roughness grain zone a fine grain sediment was frapped, its diameter d50 was seven to ten times smaller than that of the sediment in bed present in the stream channel. The dimensionless coefficient of resistance was calculated taking into account the equivalent bottom roughness determined in each of the examined sections by use of Gladki`s formulae. It was found that the large roughness element in the Będkówka stream caused a change of hydraulic conditions of water flow and, in consequence, the dimensionless coefficient of resistance in the grain section increased by about four times. The coefficient of channel roughness was also determined and it was shown that the coefficient of roughness in the section of large roughness element determined with consideration of the determined dimensionless coefficient of resistance increased on the average in the section of large roughness grain by over 34% in relation to the coefficient of channel roughness. (original abstract)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dla oceny wpływu zrzutu zawiesin kopalnianych na obciążenie wód rzeki Nysy Łużyckiej przeprowadzono eksperyment polegający na sterowanym zrzucie wód kopalnianych do Miedzianki, z zachowaniem w wodach Nysy Łużyckiej zawartości zawiesin ogólnych nieprzekraczających wartości progowej 30 mg/l. Przebadano zmienność ilościowo-jakościową wprowadzonego ładunku zawiesin na odcinku ok. 110 km, w 15 przekrojach Nysy Łużyckiej od Sieniawki do Łęknicy. Podstawę do określenia czasu przepływu analizowanej strugi wody Nysy Łużyckiej, wyznaczającego czas poboru kolejnych próbek wód rzecznych, stanowiły nomogramy czasu przepływu opracowane dla danych z wielolecia 1991-2008. Badania przeprowadzono w strefach przepływów niskich i średnich. Ustalono, że wprowadzane do wód Nysy Łużyckiej wody kopalniane po ich oczyszczeniu na wysokosprawnych oczyszczalniach wnoszą zawiesiny o małej zdolności sedymentacyjnej, których zmiany ilościowe w odbiorniku warunkowane są wyłącznie procesem rozcieńczania. Koncentracja zawiesin, jaką Nysa Łużycka prowadzi przy przepływach niskich i średnich, powyżej i poniżej obszaru oddziaływania kopalni, utrzymuje się w granicach klasy I, tj. poniżej 25 mg/l. (abstrakt oryginalny)
W pracy przedstawiono wykorzystania systemów i technologii informatycznych w działaniach monitoringu wód powierzchniowych i ochrony środowiska. Wyszczególniono przykłady organizacji systemów monitoringu wód w wybranych krajach oraz światowy program ONZ ochrony wód GEMS/Water UNEP (United Nations Environmantal Protection - Global Environment Monitoring System/Water). Scharakteryzowano Państwowy Monitoring Środowiska w Polsce w zakresie wód powierzchniowych prowadzony przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska. Wskazano potrzeby stosowania i możliwości technologii informatycznych, w szczególności baz danych systemów GIS oraz specjalizowanych aplikacji komputerowych w gromadzeniu, przetwarzaniu i wspomaganiu ocen jakości wód (np. DBLIST/EC). Scharakteryzowano stacje automatycznego monitoringu wód Odry w punkcie Widuchowa. Zaproponowano rozszerzenie automatycznego monitoringu wód Zalewu Szczecińskiego (rejon ujścia Odry), gdzie występuje ryzyko zanieczyszczenia przez statki. Określono możliwość wykorzystania radiowego internetu z transmisją danych ze stacji posadowionej na zakotwiczonej pławie. Wskazano zalety i możliwości rozwoju zautomatyzowanego monitoringu wód. (abstrakt oryginalny)
Popiół lotny został zbadany pod kątem skuteczności usuwania jonów metali Cu(II), Cd(II), Ni(II), Pb(II) i Zn(II) ze ścieków komunalnych. Popioły lotne są tanimi odpadami powstałymi w wyniku spalania miejskich osadów ściekowych za pomocą technologii spalania w cyrkulacyjnym złożu fluidalnym (CFBC). Ten adsorbent został scharakteryzowany pod względem właściwości organoleptycznych i fizykochemicznych z użyciem wybranych metod, takich jak: analiza frakcji, gęstość nasypowa, rozkład wielkości ziaren, skład pierwiastkowy (SEM-EDS), analiza termograwimetryczna, analiza tekstury z wykorzystaniem izoterm adsorpcji BET, powierzchni właściwej, objętości i średnicy porów, rozkład objętości porów BJH, morfologia z zastosowaniem skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) oraz analiza ATR FT-IR. Na podstawie uzyskanych wyników zaobserwowano następujące obniżenie stężenia badanych jonów metali ciężkich w próbkach ścieków komunalnych: Cu - 66.7%, Zn - 61.5%, Ni - 61.1%, Cd - 49.4%, Pb - 47.9%. Podsumowując, popioły lotne uzyskane w technologii CFBC są obiecującym, niedrogim adsorbentem do skutecznego usuwania metali ze ścieków komunalnych i mogą być w przyszłości brane pod uwagę w celu praktycznego zastosowania przemysłowego. (abstrakt oryginalny)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem pracy jest określenie wpływu hodowli ryb słodkowodnych na stan chemiczny wody zlewni Wąskiej. W pracy przedstawiono wyniki badań fizyczno-chemicznych wody zasilającej i zrzucanej ze stawów rybnych w miejscowości Klekotki. W punktach pomiarowych zlokalizowanych na rzece Wąskiej przed i poniżej stawów oznaczono: azot gólny i fosfor ogólny oraz stężenie substancji rozpuszczonych - amoniak, azotany(V), fosforany(V), siarczany(VI). Przeprowadzone obserwacje dowiodły, że stan fizyczno-chemiczny wody zasilającej stawy jest poniżej dobrego z powodu m.in. zbyt wysokiego stężenia fosforanów(V) (0,57 mg∙dm-3 powyżej stawów i 0,41 mg∙dm-3 poniżej). Pomimo to stwierdzono, że chów ryb może pozytywnie wpływać na proces oczyszczania wody i poprawę parametrów fizyczno- -chemicznych wody, czego dowodem jest redukcja stężeń azotu ogólnego o 66%, amoniaku o 52%, siarczanów(VI) o 50%, azotanów(V) o 46% i fosforanów(V) o 28%, poniżej zrzutu wody ze stawów w stosunku do wód zasilających. Dodatkowo stwierdzono, że dynamika transportu biogenów w systemie stawów rybnych cechuje się wyraźnym zróżnicowaniem sezonowym i jest związana z wielkością odpływu. (abstrakt oryginalny)
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Określono stopień zamulenia zbiorników wodnych Brzóza Stadnicka i Brzóza Królewska znajdujących się na jednym cieku niekontrolowanym hydrologicznie oraz opracowano prognozy ich zamulenia. W analizie uwzględniono wpływ zbiornika górnego - Brzóza Stadnicka, na ilość rumowiska dopływającego do zbiornika dolnego - Brzóza Królewska. Prognoza zamulenia, opracowana w trzech wariantach, umożliwiła określenie tzw. żywotności zbiorników. W pierwszym wariancie opracowano prognozę dla zbiornika górnego w jego zlewni cząstkowej. W drugim wariancie prognozowano zamulenie zbiornika dolnego biorąc pod uwagę dopływ rumowiska ze zlewni całkowitej, bez uwzględnienia zatrzymywania części rumowiska w zbiorniku górnym. W trzecim wariancie natomiast uwzględniono wpływ zbiornika górnego na zbiornik dolny. Wykazano, że badane małe zbiorniki wodne charakteryzują się stosunkowo niskimi wartościami zdolności do zatrzymywania rumowiska, co wpływa na wydłużenie ich żywotności. Określona na podstawie bilansu objętości rumowiska zatrzymanego i dopływającego zdolność zbiornika Brzóza Stadnicka do zatrzymywania rumowiska wynosi 27,9%. Nieco wyższą wartością βrz=38,7% charakteryzuje się zbiornik Brzóza Królewska. Według prognozy zamulania opracowanej z ustaloną wartością βrz, wyznaczoną na podstawie bilansu rumowiska, żywotność zbiornika Brzóza Królewska zostanie zwiększona ze 192 lat do 217 lat. Wskazuje to na wydłużenie tzw. żywotności tego zbiornika zaledwie o 15 lub 13%.(abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.